Het private goederentreinbedrijf Lineas is al jarenlang verlieslatend. Maar door onder meer de coronacrisis, natuurrampen zoals de overstromingen van 2021 en de energiecrisis waren er volgens Lineas-baas Bernard Gustin op korte tijd heel wat factoren die de kosten enorm hebben laten oplopen. Daardoor heeft de schuldenberg zich in ijltempo opgestapeld.
‘Veel is ook te wijten aan de koers van de oude directie. Zij hadden grootse plannen, bouwden nieuwe lijnen uit, maar die bleken allemaal niet rendabel’, weet Wannes Gielis, sectorverantwoordelijke bij ACV Puls. ‘Er zijn al heel wat inspanningen geleverd. Zo zijn ondertussen niet rendabele lijnen geschrapt en werd er al in het personeelsbestand gesnoeid.’
Verkeersinfarct
Lineas heeft nu nog twee maanden de tijd om geldschieters te vinden die zo’n 80 miljoen euro in het bedrijf willen investeren. De inzet? 1.800 rechtstreekse en honderden onrechtstreekse banen. Gielis: ‘Volgens de directie zijn er gesprekken met potentiële investeerders, maar die verlopen blijkbaar moeizaam. Bovendien zou het niet alleen een fiasco zijn voor de werknemers van Lineas, maar ook voor de Antwerpse haven en bij uitbreiding het volledige wegennet in ons land.’
‘Het wegvallen van Lineas zou een verkeersinfarct teweegbrengen als al die goederen plots via de weg getransporteerd moeten worden.‘
Wannes Gielis, sectorverantwoordelijke ACV Puls
‘Momenteel vervoeren de vrachtondernemingen op het spoor zo’n acht procent van alle goederen in ons land. Het plotse wegvallen van die transportmogelijkheid kan op korte termijn niet door concurrenten overgenomen worden. Daardoor zouden de goederen niet meer uit de haven en de bijhorende bedrijven geraken. Bovendien zou dat een verkeersinfarct teweegbrengen als al die goederen via de weg getransporteerd moeten worden. Lineas heeft immers door haar activiteiten het afgelopen jaar 60.000 vrachtwagens van de weg gehouden’, aldus Gielis.
Privatisering
Nochtans had het nooit zo ver moeten komen. Lineas was tot 2011 een staatsbedrijf, onder de naam B-Cargo. ‘Maar onder dwang van Europese wetgeving werd de privatisering van het goederentransport ingezet. En voor één keer was België het braafste kindje van de klas’, merkt Gielis op.
‘In Frankrijk en Duitsland zijn de spoorvrachtondernemingen nog steeds in handen van de staat. Die staan vandaag nog steeds stevig. Private spoorwegbedrijven zijn ook zelden echt winstgevend. Dat is een heel gereglementeerde sector met hoge veiligheidseisen. Dat betekent ook relatief hoge kosten, zeker in vergelijking met wegtransport, terwijl we er net voor moeten zorgen dan transport via spoor aantrekkelijker wordt. Het zoveelste voorbeeld dus dat privatiseren niet noodzakelijk een oplossing is.’
