Vandaag bezorgden ACV, ABVV en ACLVB hun gemeenschappelijk advies over de verdeling van de welvaartsenveloppe aan de federale regering. Maar een gezamenlijk advies van de sociale partners bleek onmogelijk. Nochtans verstrijkt vandaag de wettelijke deadline. Waarover gaat het? Om de twee jaar staat er een budget klaar om pensioenen en sociale uitkeringen mee te laten stijgen bovenop de index, de zogenoemde welvaartsenveloppe. Dat is nodig omdat de kloof met de lonen anders te groot zou worden. Die som, ditmaal 1 miljard euro, is bedoeld voor de sociale uitkeringen van zowel werknemers en zelfstandigen als voor wie recht heeft op sociale bijstand. Hoe dit bedrag precies besteed wordt, daarover moeten de sociale partners onderhandelen.
En net daar zit het nu muurvast. De werkgevers weigerden de onderhandelingen op te starten. Zij eisen dat de verdeling van dit budget mee op tafel ligt met de loononderhandelingen. Dat is tot 2020 altijd zo geweest. Maar vorig jaar eisten de vakbonden dat hier eindelijk verandering in komt. Want door dat te koppelen, misbruiken werkgevers de zorg voor de laagste inkomens om zelf een eisenpakket door te duwen, zoals meer flexibiliteit of loonmatiging voor werknemers. Chris Serroyen: ‘Vorig jaar stemde de regering na lang aarzelen toe. Maar dit jaar herhaalt hetzelfde spel zich: werkgevers blokkeren het overleg, de regering wacht af.’
‘Intussen blijft een grote pot geld, 1 miljard euro, bevroren op een moment dat heel wat mensen financieel dreigen te verdrinken.’
43 jaar werken en toch krabben
Het verhaal van Josee Meinen (74), alleenstaand en gepensioneerd, maakt de nood aan een snel akkoord hierrond duidelijk.
Josee is net verhuisd naar hartje Berchem. Nu woont ze in een serviceflat van het Zorgbedrijf Antwerpen, voordien in een verouderd appartement met enkele beglazing. Aan huur betaalt ze nu 250 in plaats van 500 euro per maand. En dat geeft haar meteen al wat broodnodige financiële ademruimte, die er voordien vaak niet was.
‘Ik heb sinds mijn pensioen al zo vaak wakker gelegen van hoe ik rond moet komen. Het is echt vaak krabben. Mijn grootste angst was dat ik ziek zou worden, want ik had geen reserves’, zo vertelt Josee.
Opvallend genoeg heeft ze een rijk gevulde loopbaan van 43 jaar achter de rug. Van de maritieme sector tot administratief bediende bij Stad Antwerpen. Het was dan ook een koude douche toen ze in 2013 met pensioen ging en plots moest rondkomen met 1 300 euro per maand.
‘Vandaag is dat bedrag een beetje opgetrokken. Maar tegelijk zijn de kosten voor boodschappen en energie gestegen met twaalf procent. Het leven wordt stilaan onbetaalbaar. Na acht jaar op de wachtlijst voor deze serviceflat, is mijn verhuizing een geschenk uit de hemel. Zo kan ik al flink besparen op een aantal vaste kosten. En dat komt vandaag als geroepen.’
Stevig eisenpakket
Maar veel beweging zit er voorlopig niet in. Vandaag verstrijkt de wettelijke deadline waarop het gezamenlijke advies bij de regering moet liggen. ‘Het ACV, samen met de andere vakbonden, legt wel een stevige eisenbundel op tafel. We vragen onder meer om de minimumuitkeringen met minstens twee procent te verhogen. Er zouden ook extra inspanningen moeten komen voor werklozen en zieken met gezinslast. Bij werkloosheidsuitkeringen die momenteel onder het leefloon zitten moet een tandje bijgestoken worden om het verschil weg te werken. En het vakantiegeld voor gepensioneerden en invaliden moet omhoog.’
Feit blijft dat de onderhandelingen rond de lonen zwaar onder druk staan. Met de strakke loonnormwet dreigen we de komende jaren naar een totale blokkering te gaan. Net daarom is het extra belangrijk om de hele discussie rond de welvaartsenveloppe weg te houden van loononderhandelingen. ‘Anders gijzel je de zwakste inkomens en dat is in de huidige koopkrachtcrisis echt totaal onverantwoord’, zo benadrukt Serroyen.
Op 21 september staat er op het Muntplein in Brussel dan ook een actie gepland om dit aan te kaarten.
Of Josee er dan bij zal zijn, is niet zeker. In ieder geval zit zij er wel middenin. Zuinig leven en soms slapeloze nachten omdat ze financiële kopzorgen heeft, zijn voor haar heel gewoon. ‘Rondom mij zie ik heel wat leeftijdsgenoten die amper rondkomen. Maar vaak wordt er over hen niet gesproken. Dat vind ik jammer. Als je je stem niet laat horen, zal er ook niets veranderen. Daarom vertel ik toch mijn verhaal, misschien kan ik zo een klein steentje verleggen.’
