Slechts iets meer dan de helft van de ouderen in Vlaanderen ging in 2023 naar de tandarts. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van CM Gezondheidsfonds. Vorig jaar had 52 procent van de 65-plussers minstens één afspraak bij de tandarts. Het lage gebruik van tandzorg baart zorgen, vooral omdat een goede mondgezondheid sterk samenhangt met de algemene gezondheid en levenskwaliteit, stelt het rapport.
Wie jonger is, gaat wel vaker naar de tandarts. Eerdere bevragingen tonen dat driekwart van de groep jonger dan 64 jaar het voorgaande jaar minstens een keer de tandarts opzocht.
Ongelijke toegang
Opvallend is dat ouderen met een lager inkomen (met recht op verhoogde tegemoetkoming, het zogenaamde VT-statuut) nog minder naar de tandarts gaan. Slechts 36 procent van deze groep had tandzorg in 2023, tegenover 56 procent van ouderen zonder verhoogde tegemoetkoming.
Ouderen in woonzorgcentra gingen veel minder naar de tandarts dan ouderen die thuis wonen. In woonzorgcentra kreeg slechts 21 procent van de bewoners tandzorg.
Ook de woonsituatie blijkt een bepalende factor: ouderen in woonzorgcentra gingen veel minder naar de tandarts dan ouderen die thuis wonen. In woonzorgcentra kreeg slechts 21 procent van de bewoners tandzorg, tegenover 55 procent bij thuiswonende ouderen.
Beperkte verbeteringen
Een positieve evolutie is wel zichtbaar in de aandacht voor parodontologie, de controle van bijvoorbeeld het tandvlees: steeds meer ouderen laten het onderzoeken. Toch blijft het aandeel beperkt. In 2023 kreeg zes procent van alle ouderen zo’n parodontale controle. Dat is iets hoger dan in voorgaande jaren, maar nog steeds erg laag.
De resultaten uit dit CM-onderzoek sluiten aan bij eerdere bevindingen die al langer aangeven dat het tandartsbezoek sterk afneemt met de leeftijd. Maar de actuele cijfers benadrukken volgens CM de urgentie om de toegankelijkheid van tandzorg voor ouderen dringend te verbeteren.
Daarom roept CM beleidsmakers op om werk te maken van een betere terugbetaling van tandzorg voor ouderen, en specifieke initiatieven te nemen om tandzorg toegankelijker te maken voor kwetsbare groepen en bewoners van woonzorgcentra.
Hoog gebruik geneesmiddelen
Naast tandzorg bracht het onderzoek nog andere opvallende vaststellingen over het zorggebruik van ouderen aan het licht. Zo blijkt het gebruik van geneesmiddelen bijzonder hoog te liggen: ongeveer twee op de vijf ouderen gebruiken langdurig minstens vijf verschillende medicijnen. Hoe ouder, hoe meer dat fenomeen oploopt.
Tegelijk wordt de huisarts erg vaak geraadpleegd: bijna 94 procent van de ouderen had vorig jaar minstens een contact. In Vlaanderen ligt het gemiddelde zelfs op 9,5 contacten per jaar. Ouderen met een lager inkomen en mensen boven de 85 jaar komen daarbij het vaakst over de vloer.
Bij de helft van de 85-plussers komt minstens 147 dagen per jaar thuisverpleging over de vloer.
Ook de thuisverpleging kent een grote stijging bij ouderen. Een op de vijf doet er een beroep op, en bij de helft van de 85-plussers komt minstens 147 dagen per jaar thuisverpleging over de vloer. Die cijfers maken duidelijk dat de zorgvraag van ouderen niet alleen toeneemt, maar ook diverser en intensiever wordt.
Daarom vraagt CM breder aandacht voor een toegankelijke en kwaliteitsvolle ouderenzorg, met meer nadruk op preventie, betaalbaarheid en ondersteuning van kwetsbare groepen.
