Een op de drie langdurig zieken in ons land lijdt aan een vorm van spier- of skeletaandoeningen (SSA). Lage rugpijn, artrose en ontstoken pezen zijn slechts enkele voorbeelden die voortkomen uit het werk. Volgens een berekening van Sciensano uit 2022 kosten al die klachten samen onze samenleving vijf miljard euro per jaar, door uitgaven in de gezondheidszorg en verloren arbeidsdagen.
‘Meer dan 150.000 werknemers zijn langdurig ziek uitgevallen door een dergelijke aandoening. Het is het vaakst voorkomende werkgerelateerde gezondheidsprobleem. 2,5 miljoen Belgen hebben af te rekenen met SSA-klachten. We moeten daarom inzetten op preventie, dat is de enige manier waarop we het aantal langdurig zieken kunnen terugdringen’, stelt ACV-expert welzijn op het werk Maarten Hermans.
Federaal wetsvoorstel
Ook federaal minister van Werk Dermagne is overtuigd van een preventieve aanpak. Hij lanceerde een wetsvoorstel dat een apart deel rond spier- en skeletaandoeningen in de Welzijnswet inbouwt. Zo komen die gezondheidsrisico’s op gelijke voet te staan met bijvoorbeeld psychosociale risico’s of blootstelling aan kankerverwekkende stoffen.
Hermans: ‘De minister heeft geluisterd naar de voorstellen die wij twee jaar geleden lanceerden. Dat betekent dat onder andere in de verplichte risicoanalyses expliciet aandacht moet gaan naar de risico’s op SSA. De werkgever moet daar vervolgens mee aan de slag. De rol van de preventieadviseur-ergonoom zal dus toenemen, net als het toezicht van werknemersvertegenwoordigers op de aanpak van SSA-risico’s op de werkplek.’
Laatste horde
België wordt daarmee het eerste Europese land met een specifieke welzijnswetgeving om deze problematiek aan te pakken. In 2012 sneuvelde nog een initiatief om een Europese Richtlijn over spier- en skeletaandoeningen in te voeren, waardoor het een opvallende afwezige is in de welzijnswetgeving van Europese landen.
‘Het unaniem positief advies van vakbonden én werkgeversorganisaties, evenals de positieve reacties vanuit de beroepsverenigingen van ergonomen, arbeidsartsen en preventiediensten, tonen het stevig draagvlak om ermee aan de slag te gaan. Nu het positief advies van de sociale partners is gegeven, hoopt het ACV dan ook dat de regering snel werk maakt van het invoeren van de nieuwe wetgeving’, aldus Hermans.
‘Bij ons is er al aangepast werk voor wie het nodig heeft‘
‘De gezondheid van werknemers in ons bedrijf is prioritair. Zo moeten exoskeletten (gespecialiseerd pak dat ondersteuning biedt bij beweging, red.) ervoor zorgen dat iedereen in de toekomst ergonomisch kan werken. Daarnaast hebben wij samen met de werkgever het Health Team opgericht. Die komt elke maand samen om te kijken hoe we oudere werknemers en werknemers met spier- en skeletklachten en andere gezondheidsproblemen het beste ku‘nnen helpen. Dat gebeurt uiteraard steeds in overleg met alle betrokken partijen, de personeelsdienst, de vakbond en met advies van een dokter.’
‘Aangepast werk binnen het bedrijf is een van de mogelijke uitkomsten daarvan. Wie om medische redenen geen bandwerk meer aankan, kan toch aan de slag blijven. Ons Health Team startte Handy Craft: een ondersteunende dienst met diverse taken die fysiek minder inspannend zijn. Mensen kunnen daarin aan de slag om onder andere poetsactiviteiten en schilderwerken uit te voeren.
In december waren er 27 personeelsleden die een aanvraag deden. Voor 15 van hen werd al een plaats gevonden.’
