We leven in een van de rijkste regio’s ter wereld. Met de groeiende welvaart hebben we veel welzijn gecreëerd. Onze sociale zekerheid beschermt, mensen kunnen zich vormen en ontwikkelen, we genieten van een rijk cultureel veld ... Maar tegelijk komen mensen met een laag inkomen niet rond. Tegelijk moeten mensen harder en langer werken, maar houden ze dat niet vol. Met een enorm aantal langdurig zieken tot gevolg.
Dat stelt onze productiviteit, de gangmaker van onze welvaart, enorm op de proef. We ondervinden ook dat openbare dienstverlening sputtert. De zorg, hulpdiensten, onderwijs, openbaar vervoer ... snakken naar adem, middelen en mensen. Terwijl werkende mensen wel een groot deel van hun inkomen afdragen om die diensten uit te bouwen, zijn het begrotingstekort en de staatsschuld onrustwekkend hoog. Daarbovenop vragen de vergrijzingsgolf, de dreigende klimaatcrisis en onvoorspelbare oorlogsstokers elders in de wereld veel extra middelen. Dat moet de nieuwe regering aanpakken. Verantwoord en evenwichtig. Daarom moeten de onderhandelaars werk maken van vier prioriteiten.
- Een gevulde staatskas zodat er geïnvesteerd kan worden. In dienstverlening aan de burgers, en om vergrijzing en klimaatverandering op te vangen. Uit de nota’s van Bart De Wever blijkt dat de onderhandelende partijen een begroting op orde heel belangrijk vinden. Alleen hangt die begrotingsoefening met veel spuug en wat paktouw aan elkaar. De Wever rekent op 19 miljard ‘terugverdieneffecten’. Hij hoopt dus dat dat geld uit een of andere boom zal vallen. N-VA en MR zullen moeten aanvaarden dat hun achterban ook een serieuze bijdrage zal moeten leveren. Een uitgeholde meerwaardebelasting volstaat niet. Want dan zullen gewone mensen het weer moeten betalen, wat ze nu al doen daar waar de plannen concreet worden.
- Meer geld op de rekening van mensen zodat de levensstandaard op peil blijft. Zeker op de rekening van wie een laag loon of een ander laag inkomen heeft. De fiscale plannen die tot nu toe op tafel lagen, geven daar een aanzet toe, maar het mag geen nuloperatie worden voor die groep door vervolgens aan de lonen en index te morrelen. Of door opnieuw cadeaus uit te delen aan werkgevers.
- De sociale zekerheid die echt iedereen zekerheid biedt, dat is de grootste verwezenlijking van onze welvaartstaat. Zorgen voor wie hulp nodig heeft, weg van een ieder-voor-zichmentaliteit. In wat nu voorligt worden mensen gestraft, vrouwen krijgen de volle laag. We moeten mensen kansen geven om aan het werk te raken en een langere loopbaan uit te bouwen. Als mensen die kansen echt krijgen, zullen ze die ook grijpen.
- Onze economie moet vernieuwen, met meer aandacht voor onze industrie en openbare diensten. We moeten meer, maar vooral ook beter doen. Door beter en werkbaarder werk te voorzien zal de productiviteit verhogen. Mensen enkel meer en langer laten werken, in oproepcontracten, overuren en nachtarbeid, zonder kans om terug te schakelen wanneer het nodig is, is de snelweg richting burn-out en arbeidsongeschiktheid. Dat is sociaal én economisch onverantwoord.
Er is nog veel (evenwichts)werk aan de winkel voor de toekomstige regering. Maar dan moet er wel meer sérieux in de onderhandelingen komen. En minder pesterijen.
Ann Vermorgen - ACV-voorzitter
