‘Banken laten ons in de kou staan.’ Francis Lechantre (63) windt er geen doekjes om. Als voorzitter van kwb Moorsele en kernlid van beweging.net weet hij wat leeft in de gemeente. Dat er veel te doen is rond het verdwijnen van geldautomaten, is zacht uitgedrukt. ‘Er zijn 6 300 inwoners in Moorsele, en er is geen bankkantoor of -automaat meer te vinden. Hoezo, klant is koning?’
Digitaal, het nieuwe normaal
‘Thuisbankieren is de norm geworden’, gaat Francis verder. ‘Dat heeft uiteraard veel voordelen, maar de vraag blijft of dat wel veilig is. Cybercriminelen zien hun kans schoon en maken misbruik van mensen die minder digitaal vaardig zijn. Daardoor heerst er een groot gevoel van onveiligheid.’
Volgens Francis moeten mensen steeds de keuze krijgen: digitaal of cash. ‘De digitalisering wordt ons opgedrongen. Het gaat allemaal veel te snel, mensen hebben geen tijd om bij te benen. Er is nood aan educatie. Via beweging.net organiseren we op 15 juni bijvoorbeeld een vorming rond veilig betalen met digitale systemen.’ Ook bij CM, Okra en Samana kun je regelmatig terecht voor vormingssessies rond digitalisering.
Toekomst zonder cash?
Nu banken hun kantoren en automaten sluiten, voelen veel mensen zich helemaal in de steek gelaten. ‘Slachtoffer hiervan zijn vooral ouderen en mensen die minder mobiel zijn. Het lokale dienstencentrum krijgt nu vaak de vraag om te rijden naar een bankautomaat in een naburige gemeente. Dat kan natuurlijk wel, maar zo blijft er minder tijd over voor essentiële taken zoals boodschappen.’
‘Cashgeld is onmisbaar’, vindt Francis. ‘Als je digitaal betaalt, heb je minder controle: één druk op de knop en je geld is weg. Een briefje van 50 euro in mijn portefeuille geeft meer zicht op hoeveel ik uitgeef. Bovendien kun je nog niet overal met de kaart betalen. In de cafetaria van het woonzorgcentrum is dat bijvoorbeeld nog niet mogelijk.’
Wevelgem onderneemt actie
Nadat de laatste geldautomaat in deelgemeente Moorsele verdween, kwam er protest van Okra, Samana en andere verenigingen. De impact was duidelijk. ‘Op uitdrukkelijke vraag van de bevolking besloten we er iets aan te doen’, klinkt het bij burgemeester Jan Seynhaeve.
Dat bankkantoren verdwijnen, zorgt bovendien voor maatschappelijke onvrede. ‘Niet enkel banken, maar ook andere faciliteiten zijn vertrokken uit Moorsele. Mensen die landelijk wonen krijgen het gevoel niet meer mee te tellen. Als gemeentebestuur wilden we een signaal uitsturen: we investeren in onze inwoners’, stelt Seynhaeve resoluut.
‘Jammer dat grootbanken niet willen mee-investeren. De laatste jaren hebben ze immers recordwinsten geboekt'
Burgemeester Jan Seynhaeve
Een nationale primeur, want Wevelgem wordt daarmee de eerste gemeente die zelf een geldautomaat financiert. Of ze daarmee een voorbeeld wilde stellen voor andere gemeentes? ‘Eigenlijk niet’, stelt Seynhaeve. ‘Maar onze beslissing brengt wel heel wat teweeg in het maatschappelijk debat. Een positieve ontwikkeling!’
Eindverantwoordelijkheid voor de gemeenten?
Toch roept het ook principiële bezwaren op. ‘Het is dubbel hé’, zucht Seynhaeve. ‘Jammer dat grootbanken niet willen mee-investeren. De laatste jaren hebben ze immers recordwinsten geboekt. Ook de federale regering moet haar verantwoordelijkheid nemen, daar blijven we op wijzen. Tegelijk hebben duizenden inwoners op dit moment nood aan een geldautomaat, dat kunnen we niet negeren.’
Francis knikt. ‘Het zou fijn zijn als andere gemeentes volgen, maar eerst moeten we naar de bevoegde instanties kijken. Winst is duidelijk prioritair, de bezorgdheden van burgers vallen in dovemansoren. Laten we hopen dat de banken en de federale regering in de toekomst wel luisteren.’
Tekst Cynthia Bulteel
