We worden ermee doodgeslagen. Cijfers, grafieken, procenten over de toestand van onze economie, de staatsschuld, het concurrentievermogen, het bruto binnenlands product ... Media, politici, werkgeversorganisaties en vakbonden, allemaal pakken we er gretig mee uit. Als iets niet in economische cijfers uit te drukken is, lijkt het niet te bestaan.
ACV-voorzitter Ann Vermorgen
Op zich is er niets mis met die cijfers. Meten is vaak weten, en belangrijk om de juiste beslissingen te kunnen nemen. Maar zoals zo vaak, overdaad en slechts één raad schaadt. Door onze economische cijferfixatie verliezen we vaak mensen uit het oog. Met dat besef werd ik vorige week tweemaal geconfronteerd.
Dementie
Een eerste keer toen ik de première mocht bijwonen van de film Human forever. Die film draait rond de jonge Nederlandse zorgverlener Teun Toebes, die heel bewust in de dementie-afdeling van een woonzorgcentrum ging wonen. Zijn verhaal roept allerlei vragen op. Wat is de plek van zorg in onze samenleving? Waar is de plaats van mensen met dementie in onze samenleving? Welke levenskwaliteit bieden we aan zieke mensen? Is commercie in de zorg wenselijk?
De conclusie van het Federaal Planbureau? De grote economische cijfers doen het goed, maar het welzijn van de Belgen is al jarenlang aan het verslechteren.
En, toeval bestaat niet, over dat soort vragen publiceerde het Federaal Planbureau deze week een zeer interessante studie. Met opnieuw heel veel cijfers, dat wel, maar van een heel andere soort dan wat ze daar normaal berekenen. Hun conclusie: de grote economische cijfers doen het goed, maar het welzijn van de Belgen is al jarenlang aan het verslechteren.
Maar, zeer opvallend, in de coronajaren steeg het welzijn opmerkelijk genoeg weer. Zou dat komen omdat het leven toen opeens veel trager ging? Omdat mensen weer meer op elkaar aangewezen waren en we ons daar best wel goed bij voelen? Omdat we plots beseften dat niet alleen hard werken belangrijk is?
Tol
Die welzijnsopstoot was echter van korte duur. In 2022 was het volgens het Planbureau alweer voorbij. Waarvan volgens het Planbureau vooral de gezondheid, zowel fysiek als mentaal, het slachtoffer is. Het recordaantal langdurig zieken is geen toeval.
Het wordt hoog tijd om die trend te keren. Door de werkdruk in te dijken. Door te voorkomen dat zwaar werk een even zware lichamelijke tol eist. Door onzekerheid voor mensen in te perken. Dat zal mensen goed doen. En die economische cijfertjes? Die zullen er op termijn alleen beter van worden.
