Op tien jaar tijd steeg het personeelstekort in de zorg met maar liefst 35 procent. Door de vergrijzing neemt het aantal zorgbehoevenden en chronisch zieken razendsnel toe, vooral door burn-outs en spier- en gewrichtsaandoeningen. ‘We gaan naar een zorginfarct’, analyseert CM-voorzitter Luc Van Gorp. ‘Ons systeem is zowel economisch als menselijk onhaalbaar.’
‘We gaan naar een zorginfarct.’
Luc Van Gorp, CM-voorzitter
Een breed debat dringt zich op over ons zorgsysteem. Welke plaats heeft zorg in de samenleving van morgen? Die maatschappelijke oefening gaat CM aan met burgers, dwarsdenkers, zorgprofessionals, wetenschappers en beleidsmakers, zoals Herman Van Goethem, Anneleen De Bonte, Hans Claus en Liesbeth De Donder. Uit hun ideeën komt een beeld tevoorschijn van een zorg die meer is dan ziekenhuizen en woonzorgcentra.
Caruna
Op 22 november verzamelen ruim 1.500 mensen op de grote zorgtop Caruna. Daar komen de resultaten uit de bevragingen en gesprekken van het afgelopen jaar samen. Deelnemers zullen er resoluties opstellen die vorm geven aan hoe we de zorg in België opwaarderen en toekomstbestendig maken.
Meer info vind je hier.
Herman van goethem (voormalig rector UA): ‘Zorg is nabijheid. Dat is meer dan een loket’
'Maar zorg is in de eerste plaats geen medische en economische sector, wel een menselijke en maatschappelijke activiteit. Zorg is nabijheid. Dat is meer dan een loket of een sociaal werker in de buurt. Zorg verbindt ons.’
‘Schakel die samenleving dus meer in ons zorgsysteem in dan vandaag. Van verenigingen voor ouderenzorg tot de jeugdbeweging. Het middenveld verdient een grotere rol en meer inspraak. Daar hebben sommige partijen het lastig mee. Maar uiteindelijk is het een win-winscenario voor zowel de zorgsector, als voor de overheidsfinanciën.’
Liesbeth de donder (VUB): ‘Ouderen nemen zelf belangrijke zorgrollen op’
‘We moeten de omslag maken naar meer doelgerichte zorg. Niet zomaar een oplossing bedenken voor een specifiek probleem, maar wel vragen aan ouderen wat ze zelf nog willen in hun leven. Misschien is het goedkoper om in grootkeukens maaltijden te bereiden en die te leveren aan ouderen die niet meer alleen kunnen koken, maar wil die oudere net heel graag zelf koken en is die hulp welkom.’
‘Alle zorgverleners herkennen gevallen van levensmoeheid bij ouderen. Ten gronde zijn dat zingevingsvragen. Wat doe ik hier nog? Wat is mijn plaats in de samenleving? De negatieve beeldvorming over ouderen erkent te weinig wat ouderen wél nog kunnen en doen. Ze nemen zelf heel wat zorg op voor anderen, bijvoorbeeld als mantelzorger of in het vrijwilligerswerk. Dat moeten we beter waarderen en ondersteunen.’
Anneleen de bonte (huisarts en sociaal ondernemer): ‘Begin met plekken die uitnodigen tot verbondenheid’
‘Een goede vriend was jaren uit door een zware burn-out. Artsen hadden hem opgegeven, maar wij zagen zijn talent als projectingenieur. We vroegen hem om eens te kijken naar onze problemen met de elektriciteit. Hij begon als vrijwilliger, maar draaide uiteindelijk voltijds mee, met een vast contract. Dat kan alleen dankzij een zorgzame houding van iedereen op de werkvloer.'
'Die vanzelfsprekendheid van zorg zijn we een beetje kwijtgeraakt. We hebben er geen plaats voor in onze agenda of in ons huis. Er is ook weinig maatschappelijke waardering voor dagelijks zorgwerk. Als je boodschappen doet voor je oude buurvrouw, telt dat economisch voor niks mee. Dat moeten we omkeren.'
Hans claus was gevangenisdirecteur: 'Geef mensen tijd'
‘Gedetineerden zitten vaak op een snijpunt van meerdere gezondheidsproblemen, mentaal en fysiek. Ze komen bijvoorbeeld binnen voor drugsgebruik of -handel, maar de onderliggende redenen voor die problemen krijgen te weinig aandacht. Inzetten op preventie betekent dat je die oorzaken aanpakt. Daarvoor hebben mensen tijd nodig.'
'Als er tijd vrijkomt, kunnen we gemakkelijker zorgen voor elkaar. Dat haalt druk weg bij de zorgsector. Arbeidsvermindering is het beste preventie-instrument. We moeten onze werktijd inkorten met behoud van loon, maar blijven gevangen in een economische logica die zegt dat zoiets onhaalbaar is. Toch hebben we tijd nodig om onze samenleving en ons zorgsysteem ten gronde te veranderen.’
