Het is ondertussen welbekend: stilzitten is het nieuwe roken. Wie een zittend beroep heeft, doet er daarom goed aan voldoende te bewegen. Tussen het werk door, maar ook daarbuiten in de vrije tijd. Betekent dat dan ook dat het omgekeerde waar is? Is een fysieke uitputtende baan een alternatief voor sport?
‘Wie bijvoorbeeld in de bouw- of zorgsector werkt, denkt na een dag fysieke inspanning misschien dat hij of zij wel de nodige beweging achter de rug heeft’, zegt bewegingswetenschapper Margo Ketels. ‘Maar niet iedere vorm van fysieke activiteit heeft dezelfde invloed op onze gezondheid.’
Meer zelfs, een fysiek zware job heeft doorgaans zelfs een negatief effect, blijkt uit Ketels’ doctoraatsonderzoek. ‘Een fysiek zware baan leidt tot een hogere afwezigheid door ziekte, veroorzaakt meer spierpijn, vereist meer herstel en brengt zelfs een hogere kans om te overlijden aan hart- en vaatziekten met zich mee.’
Dat stelde de onderzoekers voor een schijnbare paradox, want bewegen buiten de werkuren heeft wel een meetbaar positief effect. ‘De inspanning op het werk is mogelijks net niet intensief genoeg om er de voordelen uit te halen, terwijl de duur en de herhaalde bewegingen wel een kwalijke invloed hebben.’ Daarin verschilt een zware werkdag bijvoorbeeld met een uurtje intensief joggen na het werk.
‘Na een looprondje nemen we bovendien ook wat tijd om te recupereren. Op een zware job gebeurt dat te weinig, wat een hogere bloeddruk en hartslag kan veroorzaken.’ Meer vrijheid voor werknemers om zelf hun werk in te plannen, is daar volgens het onderzoek een mogelijke oplossing voor. ‘Geef de werknemers de autonomie en ruimte om tijdens de werkuren zelf te bepalen wanneer het nodig is om even te recupereren door intensieve taken af te wisselen met minder intensief werk.’
Het blijft daarnaast belangrijk om te blijven bewegen in de vrije tijd, of je nu een zittende of actieve baan hebt. ‘Dat heeft niet alleen een positieve invloed op de algemene gezondheid, maar zorgt er ook voor dat we minder ziek uitvallen.’
Is een fysiek uitputtende baan een volwaardige vervanger voor sport en beweging in de vrije tijd? Helaas niet, volgens een nieuw onderzoek.
