Zaterdag 1 juli zal het voor heel wat Vlamingen aanpassen worden. Vanaf dan zal het openbaarvervoeraanbod van De Lijn niet meer langs de vertrouwde wegen lopen. Die wijziging in het aanbod komt onder druk van het nieuwe Vlaamse decreet ‘basisbereikbaarheid’.
Dat decreet stapt af van het principe om op maximaal 750 meter van elk huis een tram- of bushalte te hebben. Er wordt voortaan gefocust op de hoofdlijnen die langs de grote steenwegen zullen rijden en een aanvullend net dat ook de dorpscentra zal bedienen. ‘Wie dus niet langs een steenweg of in de dorpskern woont, zal niet meer op bus kunnen rekenen’, legt Jo Van Der Herten, verantwoordelijke openbaar vervoer bij ACV Openbare Diensten uit.
Taxisector grote winnaar
Voor wie voortaan in een blinde vlek op de kaart woont, zal er vervoer op maat aangeboden worden. Samen met het huidige vervoersplan gaan ook de belbussen van De Lijn op de schop. De belbusdiensten worden vervangen door openbaar vervoertaxi’s (OV-taxi’s), al zijn daar nog steeds heel wat vragen over, volgens Van Der Herten. ‘De Lijn gaat dan wel de rol als beheerder van het vervoersystemen opnemen, maar wie het vervoer op maat exact gaat uitvoeren, met welke voertuigen en welke chauffeurs, is veel minder duidelijk. Het is eveneens onduidelijk welke tarieven zullen gelden en hoe toegankelijk de voertuigen zullen zijn. Wat wel al duidelijk is, is dat de loon- en arbeidsvoorwaarden veel slechter zullen zijn dan die van de huidige belbuschauffeur.’
‘Wie het vervoer op maat exact gaat uitvoeren, met welke voertuigen en welke chauffeurs, is onduidelijk.’
Jo Van Der Herten - ACV Openbare Diensten
‘Al van bij de invoering van het taxidecreet in 2019 werd de taxisector verlekkerd met het uitvoeren van bepaalde openbare vervoerstaken. Dat het openbaar vervoer op die manier verder geprivatiseerd zou worden, werd onder de mat geschoven. Net als het feit dat overheidsmiddelen gebruikt worden om een sector te subsidiëren die het niet altijd nauw neemt met werkethiek en sociale regels.’
Knelpuntberoep
Buschauffeur is al jaren een knelpuntberoep. Dit jaar wordt naar verwachten gezocht naar meer dan 900 bus- en tramchauffeurs bij De Lijn en de exploitanten. ‘Dat ga je zeker niet zomaar oplossen door mensen werk aan te bieden in bedrijfjes waar precaire arbeidsomstandigheden schering en inslag zijn. Dat is op zijn minst een bijzondere beslissing van de Vlaamse Regering’, stelt Van Der Herten.
‘Daarbovenop verdwijnt het schaarse gemeenschapsgeld zo in de zakken van bedrijfsleiders van niet altijd bonafide bedrijfjes voor de uitvoering van een openbare dienst. Een dienst, door de burger betaald en waarvan we de nodige kwaliteit, toegankelijkheid, betaalbaarheid en veiligheid belangrijk vinden. Gaan mensen met een beperkte mobiliteit en een kleine portemonnee op een vlotte manier voertuigen kunnen betreden en hun bestemming kunnen bereiken? Gaan er aparte tarieven gelden voor het vervoer op maat? Of gaan er supplementen moeten betaald worden voor combinaties met het kern-, aanvullend aanbod en treinnet?’
Voor het ACV is het daarom duidelijk, het openbaar vervoer moet verzekerd worden door een openbaarvervoermaatschappij. ‘Een OV-taxi heeft zijn plaats in ons vervoerssysteem, maar is voor een persoon met een beperking of een mama met kleine kindjes niet bruikbaar en dus geen openbaar vervoer. Het is een aanvulling, maar kan niet in de plaats komen van een reguliere bus of tram.’
