Wat betekent ‘medische en omgevingsmycologie’, Berdieke?
B. GOEMAERE ¬ ‘Onze kernactiviteit bestaat uit het uitvoeren van metingen bij mensen thuis, maar ook in kantoorgebouwen, in scholen en kinderdagverblijven, waar er een schimmelproblematiek aanwezig kan zijn. Als er een vermoeden is van een link tussen gezondheidsproblemen en (schimmel)problemen in het gebouw, dan gaan wij metingen uitvoeren om te achterhalen: is er een link, of is het iets anders?’
‘Wat het medische luik van ons werk betreft, gaat het eerder over de problematiek in ziekenhuizen of in woonzorgcentra. Dat is wel van een andere aard, want daar bestaat het risico op infecties bij mensen met een verzwakt immuunsysteem. Naast dit operationele werk doen we uiteraard ook onderzoek.’
Luchtkwaliteit, zowel binnen als buiten, is wellicht afhankelijk van veel verschillende factoren?
‘De meeste mensen brengen ongeveer 80 % van hun tijd binnenskamers door. De kwaliteit van de binnenlucht is dus van belang voor onze gezondheid. De kwaliteit hangt niet enkel af van de invloed van de buitenlucht (door het openen van ramen en ventilatiesystemen) maar hangt ook af van andere factoren: hoeveel mensen zijn er aanwezig, zijn er huisdieren in huis, wordt er voldoende verlucht en geventileerd? Bovendien is het zo dat de binnenlucht vaak vervuilder is dan de buitenlucht.’
'Regelmatig ventileren en verluchten is de boodschap'
Berdieke Goemaere, Sciensano
Het hangt dus af van wie of wat er aanwezig is, en wat er in de ruimte gebeurt.
‘Juist. Regelmatig verluchten is heel belangrijk in ruimtes waar wordt gedoucht of gekookt, want daar kan condens blijven hangen, wat tot een schimmelprobleem kan leiden. Het hangt dus ook af van de activiteiten die we doen, en welke vervuilende stoffen er tijdens de actie of nadien aanwezig kunnen zijn. Ook als er veel mensen in een ruimte aanwezig zijn, is het zeker aangewezen om op tijd en stond een raam open te zetten.’
En het gebouw zelf? Dat speelt misschien ook wel een rol?
‘Ja, tegenwoordig bouwen we meer en meer luchtdicht door allerlei energiebesparende maatregelen, en ook passiefwoningen zien we meer en meer, waar een ventilatiesysteem nodig is om voldoende verse lucht binnen te brengen. In oudere gebouwen gebeurt dat dikwijls vanzelf
langs kieren en spleten.’
‘Ook de bouwmaterialen die zijn gebruikt hebben een invloed. Uit bepaalde bouwmaterialen of meubels kunnen stoffen vrijkomen met mogelijk negatieve effecten op de gezondheid. Om schimmelproblematiek te vermijden is het belangrijk om goed te isoleren, maar dat moet op een correcte manier gebeuren, en het gebouw moet nadien ook op een correcte manier worden onderhouden.’
‘Een schimmelprobleem kan zich niet ontwikkelen zonder vocht. Vocht komt in België meestal van de regen, voornamelijk slagregen, maar ook van opstijgend vocht, wat ook met die regen te maken heeft. We krijgen ook steeds vaker te maken met overstromingen… Dat zijn allemaal factoren van buitenaf die ervoor zorgen dat een gebouw nat komt te staan. Ook lekken, langs de dakrand bv. als er een constructiefout of slijtage is.’
Belangrijk om dit te vermijden of te verhelpen dus.
‘Zeker, al hangt daar soms wel een prijskaartje aan vast. En het is ook niet altijd even makkelijk om de oorzaak van het probleem te vinden of op te lossen. Als je een woning wil renoveren, moet je goed nadenken over welk effect de maatregelen zullen hebben op het gebouw.’
In de handel zijn er heel wat toestellen te koop om de lucht te zuiveren. Is dat een aanrader?
‘Er zijn heel veel verschillende types op de markt. Ik ga niet zeggen of die toestellen goed of slecht zijn, maar net zoals bij ventilatiesystemen is het zeker belangrijk dat het toestel goed wordt onderhouden. Hetzelfde bij luchtbevochtigers: als je het water niet regelmatig vervangt of het toestel niet onderhoudt, dan kunnen daar ook schimmels en bacteriën in gaan woekeren, wat dan natuurlijk weer een slecht effect heeft op de binnenomgeving.’
Onderhoud, verluchten en ventileren is dus de boodschap. ‘Allemaal goed en wel’ hoor ik dan sommige mensen denken, ‘maar wat betekent dit voor mijn energiefactuur?’
‘Als je de tijd van verluchten beperkt tot een aantal minuten, zullen de objecten in die ruimte niet zodanig afkoelen dat dit een koude-effect heeft op de omgeving.’
‘Wat ikzelf doe, is de ramen en deuren ’s avonds een tijdje openzetten, net voor ik ga slapen. Ook als je dicht bij een drukke weg woont, kan het beter zijn om pas te verluchten als het minder druk is of om te kiezen voor een raam aan de minder drukke kant van het huis.’
Test de luchtkwaliteit in je woning
