Gebrek aan opleiding
‘Opleiding? In kmo’s is dat nul komma nul’, vertelt Nico. ‘Het doet zeer om vergeten te worden door de regering. Enkel als de werkgevers gevraagd wordt naar verplichte attesten, is er een kans op opleiding. Zoals toen we met een grote firma samenwerkten en er gevraagd werd naar ons attest om een hoogwerker te besturen. Ja, dan kan het plots wel.’
‘Ik stel vast dat maar weinig mensen in de branche opleiding volgen. Ik kom voortdurend bij installaties waar voorgangers het verkloot hebben. Controles van kleine werven zijn er amper – op dertig jaar tijd heb ik er één meegemaakt. Ik stap enkel nog op een stelling die ik zelf heb gezet. Als ik naar een opleiding vraag, antwoordt mijn baas: Je bent slimmer dan wat je daar gaat leren, of Bekijk daar vanavond maar eens een filmpje over op internet. Je vrijwillig bijscholen na je uren, dat geef je op den duur ook op.’
Kenneth (57) werkt nu als ploegbaas in een bouwbedrijfje met amper werknemers, maar heeft ook in grote bedrijven meegedraaid: ‘De prijzen zijn zo scherp dat in kleine bedrijven van een familiale sfeer geen sprake meer is. Ja, een pak friet kan er nog wel eens af, maar dat de baas dicht bij je staat, voel je vooral aan de telefoontjes, ook op zaterdag en wanneer je in verlof bent.’
‘Door het gebrek aan syndicaal toezicht is niets zoals het hoort, niet op vlak veiligheid, werkkledij of urenschema’s die kloppen. Naar ecocheques mag ik ook fluiten. Je hebt toch je camionette?, is het antwoord. Ik heb artrose en met de leeftijd is er hoogtevrees bijgekomen, maar daar wordt mee gelachen. Ik lig wakker van mijn toekomst, want een landingsbaan bespreken wimpelt mijn baas af. Je komt dan toch wel in het zwart werken zeker? was de respons.’
Werknemersvertegenwoordiging
‘Men zegt dat in kmo’s de baas met de werknemers individueel spreekt’, zegt Mathieu Verjans, nationaal secretaris van het ACV. ‘Maar spreken mensen dan echt vrijuit? En wie dat wel durft, heeft dan niet het mandaat om dat in naam van zijn collega’s te doen. Het ACV stelt vast dat veel werkgevers en de regering voorbijgaan aan de verzuchtingen van kmo-medewerkers. Ook tijdkrediet is in ondernemingen met minder dan tien werknemers bijvoorbeeld geen recht maar een gunst.
In België is de benedengrens voor formeel overleg 50 werknemers. In de meeste landen heb je veel lagere drempels, en die economieën werken ook. De vakbond die binnenkomt is niet het einde van je bedrijf. Integendeel, het maakt je medewerkers net meer betrokken. En ondernemingen met werknemersvertegenwoordiging zijn veiliger, hebben betere loon- en arbeidsvoorwaarden, meer opleidingsmogelijkheden en minder verloop.’
Werfdag
Het ACV probeert om werknemers in kmo’s waar nog geen vertegenwoordiging is toch te bereiken. Met laagdrempelige dienstverlening en via de digitale weg, maar ook met een initiatief als de Werfdag. Op donderdag 21 april brachten meer dan 1 000 militanten en personeelsleden van ACVBIE een bezoek aan ruim 15 000 werknemers uit de bouwsector verspreid over meer dan 2 000 werven. 92 procent van wie in de bouwsector werkt, doet dat voor een kmo.
Voorzitter van ACVBIE Patrick Vandenberghe benadrukt het belang van het vakbondslidmaatschap: ‘Hoe meer leden, hoe sterker wij staan bij de nationale en sectoronderhandelingen. Dat is enorm belangrijk voor de kmo-werknemer, aangezien regelingen uit nationale en sectorale cao’s vaak het enige zijn waar ze recht op hebben. Daarom is het zo erg als ze al bij wet uitgesloten worden van bepaalde voordelen. Daarnaast nemen we administratieve zorgen van onze leden over rond onder meer de hospitalisatieverzekering, het weerverlet, de getrouwheidszegels of de promotievergoeding. We betalen snel uit en verlenen bijstand als er iets fout loopt.’
