Wie al eens een blik wierp op mypension weet wellicht vanaf welke dag die op (vervroegd) pensioen mag. Maar die datum voor het vervroegd pensioen kan binnenkort ineens een flinke sprong naar achteren maken. Het allereerste werkjaar uit de loopbaan telt mogelijk vanaf 2027 voor veel mensen niet langer mee in de berekening. Niet alleen bij wie nu aan de loopbaan begint, maar zelfs bij wie nog maar enkele jaren voor het pensioen staat.
Tot een kwart van de werknemers zal zo plots langer moeten werken dan ze nu denken. Dat blijkt uit cijfers die Visie opvroeg bij Sigedis, de instelling die alle loopbaan- en pensioengegevens verzamelt. In de praktijk betekent dat door de nieuwe regels minstens een half jaar langer werken.
De federale regering wil de regels voor de berekening van het vervroegd pensioen strenger maken. Vandaag telt een kalenderjaar mee zodra je evenveel werkt als in vier voltijdse maanden. Vanaf 2027 zouden dat zes maanden worden. Die hogere drempel geldt bij de berekening van je vroegste pensioendatum. Wie na school of een studie in de zomer of het najaar begint te werken, verliest het eerste kalenderjaar uit de teller voor de pensioenleeftijd.
Jong en oud geraakt
De cijfers van Sigedis spreken voor zich. Van wie tussen 1980 en 1984 aan zijn loopbaan begon, werkte de helft minstens vier maanden in het eerste jaar. Slechts 26 procent haalde zes maanden. Dat verschil betekent dat ongeveer een op de vier mensen die net voor hun pensioen staan, door de nieuwe regels dat eerste jaar verliezen. Bij jongeren die tussen 2020 en 2024 startten, ging het om
42 procent met minstens vier maanden en amper 22 procent met zes maanden werk in dat eerste jaar. Daar zou dus een op de vijf dat eerste jaar zien verdwijnen uit de pensioentelling.
‘Het is oneerlijk om de duimschroeven aan te halen voor het vervroegd pensioen, als de voorwaarde voor de meesten niet eens technisch haalbaar is.’
Maarten Gerard, hoofd ACV-studiedienst
Dat is geen verrassing. School of studies lopen vaak tot eind juni. Veel jongeren starten daarna pas aan een ‘echte’ baan. Statistiekbureau Statbel toonde eerder al dat ruim twee derde van de jongeren hun eerste contract pas in juli of later tekende. Met zes maanden als norm wordt het voor die groep onhaalbaar om in het eerste jaar voldoende te werken. Van de ene dag op de andere van de schoolbank naar de werkbank, volstaat dus niet langer om dat jaar mee te laten tellen. Een slimme starter plant best niet alleen zijn examens, maar ook zijn pensioen.
Pas later op pensioen
De gewerkte dagen van het eerste jaar tellen wel mee voor het pensioenbedrag. Alleen voor de leeftijd waarop iemand kan stoppen, staat er plots een jaar minder op de teller, waardoor vervroegd op pensioen gaan moeilijker wordt. Werknemers zullen moeten doorwerken tot ze het kalenderjaar daarop wel voldoen aan de voorwaarden.
‘We willen dat de vroegere grens van vier voltijdse maanden behouden blijft’, zegt Maarten Gerard, hoofd van de ACV-studiedienst. ‘Het is niet eerlijk om nu de duimschroeven aan te halen voor het vervroegd pensioen, als de voorwaarde voor de meesten niet eens technisch haalbaar is. Het is het omgekeerde van wat de regering beweert: werken doen lonen.’
De politieke discussie over de precieze voorwaarden loopt nog. Gerard: ‘Pas eind dit jaar zullen de maatregelen formeel gestemd worden, maar we verwachten dat de regering de komende weken al belangrijke keuzes maakt.’
