Achter de glamour van een riviercruise schuilt soms een donkere realiteit, althans voor het personeel. In onder meer Duitsland en Nederland kwamen de laatste jaren al schandalen boven water met werknemers die aan 600 euro per maand aan het werk waren op een schip. Van dat bedrag moesten ze zelfs nog hun eigen kost en inwoon op het schip van betalen.
‘Voorlopig kennen we zulke verhalen nog niet in ons land’, zegt Joris Kerkhofs, verantwoordelijke binnenscheepvaart bij ACV Transcom. ‘Maar de uitzendkantoren die in het buitenland bij die schandalen betrokken waren, zijn ook bij ons actief.’ Om in België misbruik voor te zijn komen er binnenkort nieuwe regels, beloofde bevoegd minister van Werk Jo Brouns (cd&v). ‘Daarmee geeft hij gehoor aan de vragen die we als ACV al langer hebben’, aldus Kerkhofs.
Erkenning binnenscheepvaart
Binnenkort zullen uitzendkantoren die actief willen zijn in de sector van de binnenscheepvaart een erkenning nodig hebben. Daarvoor zullen ze moeten voldoen aan bepaalde eisen en de speciale regelgeving voor binnenscheepvaart voldoende moeten kennen. Dan pas zullen ze uitzendkrachten kunnen leveren in de sector. Kerkhofs: ‘We verwachten die strengere regels begin 2023, met eerst een overgangsperiode.’
‘De arbeidswetgeving aan boord van een schip is ingewikkeld en helemaal anders dan die voor een doorsnee Belgische werknemer. Dat is logisch, want zo’n schip vaart makkelijk twee tot drie keer per week een landsgrens over. Onder welke arbeidsregels en sociale zekerheid val je dan? Daarom is er afgesproken om aan boord één systeem te hanteren. Alleen is die heel specifiek en ingewikkeld. Dat maakt dat niet alle uitzendkantoren over de nodige kennis beschikken. Op een passagierschip gelden bijvoorbeeld andere regels dan op een tanker. Dat moet je dan maar weten.’
Aquapol
‘In het verleden leidde die complexiteit al tot fouten, niet per se moedwillig, maar vooral door uitzendkantoren die de regels slechts gebrekkig kennen. Daarnaast is er natuurlijk ook het regelrechte misbruik.’ Auquapol, een samenwerking van diverse Europese politie-eenheden voor de scheepvaart, spreekt onomwonden over mensenhandel. ‘Voor de ordediensten is het momenteel duidelijk een prioriteit. Zij ontdekken regelmatig misbruik, vooral in de wasserijen en keukens van de riviercruises.’
Uitzendarbeid in de binnenscheepvaart kende in de recente geschiedenis al heel wat veranderingen. Tot 2018 waren interimcontracten in de sector nog verboden in de praktijk. Daar maakte de regering-Michel een einde aan. Die ging van een verbod naar een complete vrijheid die gevoelig was voor misbruik. ‘Vanuit ACV Transcom zijn we absoluut niet tegen uitzendwerk in de sector, maar dat binnenkort interimkantoren hun bekwaamheid moeten aantonen is een goede zaak’, kijkt Kerkhofs vooruit.

