‘Een sterke zorgplichtwetgeving zou een rem zetten op de incoherentie en de hypocrisie van het huidige systeem. De zogenaamde 'beste werkgevers' in Europa maken winst, terwijl ernstige milieuschade, kinderarbeid of andere schendingen van arbeidsrechten plaatsvinden bij de producenten en de toeleveranciers verderop in hun waardeketens,’ stellen diverse organisaties en experten, waaronder het ACV en WSM, in een opiniestuk op de website van Knack.
ACV-voorzitter Marc Leemans roept daarom ook in het nieuwste nummer van Visie op tot een doortastende wet die doorheen de hele productieketen de arbeidsrechten en milieuvoorwaarden respecteert. ‘Negen jaar geleden stierven 1 138 mensen in deze enorme fabrieksbrand in Bangladesh, meer dan 2000 mensen raakten ernstig gewond. Ze maakten voor een hongerloon en in zeer onveilige omstandigheden kleding die verkocht werd in westerse modewinkels. De Internationale Arbeidsorganisatie schat dat wereldwijd 2,3 miljoen werknemers per jaar bezwijken aan arbeidsongevallen of werkgerelateerde ziektes. Dat zijn 6000 doden per dag! Velen daarvan werken in de toelevering voor grote internationale bedrijven.’
‘Natuurlijk weten bedrijven die in lageloonlanden produceren maar al te goed wat de arbeidsomstandigheden zijn bij de onderaannemers die voor hen werken. Door drama’s zoals Rana Plaza komen ze in nauwe schoentjes. Onder druk van de publieke opinie proberen ze wel het beeld bij te sturen. Met allerlei zelf uitgedokterde labels en controles op werkomstandigheden die ze zelf uitvoeren. De realiteit is echter nog heel vaak die van negen jaar geleden: mensonterend. Van de grote internationale bedrijven zal de oplossing niet of maar heel traag komen.’
‘Vanwaar zal de verandering dan wel komen? Wij, consumenten, kunnen zeker enig gewicht in de schaal leggen. Door bewust die spullen niet meer te kopen, kunnen we de druk op bedrijven verhogen. Dat is wel veel makkelijker gezegd dan gedaan. Het blijft erg moeilijk, zo niet onmogelijk, om te weten waar en onder welke omstandigheden producten worden gemaakt. Wanneer bedrijven wel informatie openbaar maken, is die vaak onvolledig en bijna ontoegankelijk. Het voelt tegelijk ook bijzonder wrang aan. Alle verantwoordelijkheid ligt dan bij de kopers’
‘De echte verantwoordelijken, de grote merken en bedrijven, komen er zo wel heel makkelijk van af. Hoog tijd voor duidelijke regels, die de verantwoordelijkheid van bedrijven in wetten gieten. In België en Europa liggen daar ook al voorstellen voor op tafel. In België heeft het parlement op 22 april 2021 ingestemd met de behandeling van een wetsontwerp. Een jaar later heeft er echter nog geen stemming plaatsgevonden en is er nog geen wet aangenomen. Op Europees niveau is op 23 februari door de Europese Commissie een voorstel voor een richtlijn ingediend. Dat er nu eindelijk een tekst is, is positief, maar het voorstel zit vol gaten, als gevolg van lobbywerk van bedrijven.’
‘Het is tijd om politiek te handelen, om snel te handelen en om ambitieus te handelen. Want iedereen heeft recht op veilig werk en een waardig loon.’
