Ons gezondheidssysteem mag op vele vlakken heel erg performant zijn, er blijven nog aspecten die voor verbetering vatbaar zijn. Onder meer op vlak van ongelijkheid. Dat blijkt uit een analyse Sciensano, het federale gezondheidsagentschap, dat enkele onderzoeken bij elkaar bracht.
Rijke mannen leven langer
Vooral wat betreft de levensverwachting en het aantal jaren in goede gezondheid zijn er grote verschillen. Personen met een hogere sociaaleconomische status (bepaald door factoren zoals opleidingsniveau en inkomsten) leven langer. Bij mannen loopt het verschil op tot 9,3 jaar. Vrouwen met een hogere sociaaleconomische status leven gemiddeld 6,3 jaar langer dan hun seksegenoten met de laagste sociaaleconomische status.
Enigszins verrassend, en tegelijk een groot aandachtspunt, is dat die verschillen de laatste dertig jaar zijn toegenomen. Bovendien leven personen met een hogere sociaaleconomische status langer in goede gezondheid. Mannen met een hoge sociaaleconomische status leven gemiddeld 10,4 jaar langer in goede gezondheid. Bij vrouwen is het verschil zelfs 13,4 jaar.
Mensen met een lagere sociaaleconomische status lijden vaker aan een of meerdere chronische aandoeningen, zoals hart- en vaatziekten of longaandoeningen. Bovendien hebben mensen met een lagere sociaaleconomische status meer kans op het ervaren van verschillende gezondheidsproblemen op eenzelfde moment.
Ongelijkheid neemt toe
Ook bij de zogeheten ‘gezondheidsdeterminanten’, factoren die rechtstreeks de gezondheid beïnvloeden, zijn grote verschillen. Binnen de groep van personen met een laag opleidingsniveau waren er in vergelijking met hoog opgeleiden drie keer meer dagelijkse rokers en twee keer meer personen lijdend aan obesitas of personen die dagelijks gesuikerde dranken te consumeren. Wat het roken betreft nam de ongelijkheid de laatste 25 jaar nog toe.
Personen met een laag opleidingsniveau hadden ook twee keer minder kans om voldoende fruit/groenten te eten of om voldoende lichaamsbeweging te hebben, in vergelijking met mensen met een hoog opleidingsniveau.
1 op de 10 gezinnen stelt medische zorgen uit
Bij CM kijkt men met grote aandacht naar deze cijfers. Helemaal verrast zijn ze niet over de analyse van Sciensano. ‘In 2018 gaf 15,1 procent van de huishoudens al aan dat uitgaven voor gezondheidszorgen (medische zorgen, kosten voor tandverzorging, kosten voor voorgeschreven en niet-voorgeschreven geneesmiddelen) moeilijk te dragen zijn’, licht Hervé Avalosse van de CM-studiedienst eerdere cijfers van Sciensano toe. ‘9,1 procent van de huishoudens gaf toen aan dat ze in de loop van de afgelopen 12 maanden medische zorgen, tandverzorging, (voorgeschreven) geneesmiddelen, een bril en/of mentale zorgen nodig hadden, maar deze moesten uitstellen door financiële belemmeringen.’
Inzetten op armoedebestrijding
Het waarborgen van de financiële toegankelijkheid van de zorg is daarom een noodzaak. Studies tonen immers aan dat iedereen baat heeft bij meer gelijkheid. Landen waar de verschillen tussen de armsten en de rijksten kleiner zijn, scoren beter op algemene welzijns- en gezondheidsindicatoren.
De kloof tussen arm en rijk inzake verwachte gezonde levensjaren moet voor CM dan ook snel gereduceerd worden. ‘Om deze doelstelling te bereiken moeten alle bevoegde overheden in ons land volop inzetten op armoedebestrijding in de ruime zin van het woord, van onderwijs, huisvesting en tewerkstelling tot levensstijl’, zegt Avalosse.
