De zenuwen staan strak gespannen bij Elisabeth Van Lierop, Eline Goethals en Tijs Delbeke - samen het hart van Worried Citizens vzw. Ze leggen de laatste hand aan de affiche wanneer we hen in de bloedhete tuin van kasteel Sterckshof in Antwerpen treffen. ‘Nog maar vijf weken zeg je? Hadden we nog maar vijf maanden’, lacht het vrolijke gezelschap terwijl ze driftig verder tokkelen op hun laptops. Op 20 september hopen ze minstens 40.000 mensen samen te brengen onder het Atomium voor Show Up For Humanity, de opvolger van de 505-concerten van vorig jaar.
Tijs Delbeke
Elisabeth Van Lierop
Eline Goethals
ELINE GOETHALS ¬ ‘Wij zijn een burgerinitiatief, dus we zijn eigenlijk vrijwilligers die dit in de vrije tijd doen. Intussen blijft Show Up For Humanity groeien. We worden zelfs gelivestreamd net zoals grote festivals als Werchter of Pukkelpop. Er komen heel veel grote namen, er is een foodmarket, een heel actiedorp waar mensen allerlei NGO's kunnen ontdekken ... Maar we blijven in de kern maar drie mensen, met gelukkig veel goede partners die ons helpen.’
ELISABETH VAN LIEROP ¬ ‘Mensen beseffen vaak niet wat er allemaal komt kijken bij een festival. Dat hebben we nu zelf ook ondervonden. (lacht) Ik was daar twee jaar geleden zelf naïef in toen we de 505-concerten in Antwerpen organiseerden. We dachten: dat is een podium zetten, we nodigen wat bevriende muzikanten uit en dat rolt wel. Toen dachten we nog dat we dat met hooguit 20.000 euro geregeld konden krijgen. Intussen zitten we aan een veelvoud.’
Waar halen jullie de drive vandaan?
VAN LIEROP ¬ ‘Ondanks de stress voelt het goed om íéts te doen. We kijken intussen al bijna twee jaar machteloos naar een livestream van een genocide. Daarnaast zie je ook dat het klimaat helemaal ontspoort en dan hebben we het nog niet over de problemen in eigen land. Dus daarom dat we op z’n minst proberen om ons steentje bij te dragen om die zaken op te lossen.’
Nochtans stonden jullie vorig jaar niet meteen te springen om nog eens iets dergelijks te organiseren.
TIJS DELBEKE ¬ ‘Wij hebben drie jonge kinderen dus we slapen al amper. (lacht) Die realiteit was toen anders en dat was toen ook al zo vermoeiend. Maar echt heel lang heeft dat ook niet geduurd voordat wij merkten dat we opnieuw in gang moesten schieten. We horen en voelen langs alle kanten dat het nodig is dat er iets gebeurt. Zeker ook bij de artiesten, die niet stil en machteloos willen toekijken naar wat er allemaal gebeurt in de wereld. Dat is de reden waarom we nu een topaffiche kunnen presenteren.’
© Maarten De Bouw
Jullie hebben voor empathie als centraal thema gekozen. Vrezen jullie niet dat een beetje te vrijblijvend zou kunnen zijn als boodschap?
VAN LIEROP ¬ ‘In ons manifesto staat dat we opkomen voor een wereld waarin iedereen toegang krijgt tot een menswaardig leven, waar we opkomen voor elkaar en voor de planeet die we delen. Eigenlijk is dat heel duidelijk. Je kunt zeggen dat dat wollig is, maar als je met die bril kijkt naar beleidsvraagstukken dan is het glashelder welke keuzes je al dan niet maakt.’
Jullie maakten wel zelf de keuze om de politieke partijen uit te sluiten van jullie evenement.
GOETHALS ¬ ‘Als je partijen begint te betrekken, dan trek je uiteraard een ander publiek en sluit je anderen weer uit. En we willen net een verbinden verhaal brengen dat het vastgeroeste hokjesdenken van de partijen overschrijdt. Natuurlijk is zelfs de waarde solidariteit naar voren schuiven al kiezen voor een bepaalde politieke stroming, jammer genoeg.’
VAN LIEROP ¬ ‘Idealiter nemen alle partijen empathie en menswaardigheid mee naar de onderhandelingstafel, maar dat zie je niet terug in het beleid dat momenteel gevoerd wordt. Als ze dat wel consequent zouden doen, dan zou dit alles niet nodig zijn. In plaats van enkel te kijken naar bruto nationaal product, zouden ze net meer belang moeten hechten aan hoe we voor elkaar zorgen en met elkaar omgaan.’
‘Jammer genoeg is zelfs solidariteit als waarde naar voren schuiven een keuze voor een bepaalde politieke stroming.’
Eline Goethals
Hebben jullie geen schrik dat jullie alleen maar de mensen gaan bereiken die sowieso al vaak op straat komen?
VAN LIEROP ¬ ‘Voor een stuk misschien wel. En dan is het fijn schouderklopje voor wie al jaren probeert hun best te doen. Maar onze aanpak verschilt ook van de traditionele mars of betoging. We hebben een heel straffe affiche die sowieso een divers publiek trekt. Wie puur voor de muziek komt, wordt hopelijk intussen geraakt door onze inspirerende sprekers zoals holocaustoverlever Simon Gronowski en neemt zo ook onze boodschap mee naar huis.’
GOETHALS ¬ ‘Ons doel is net om het vuur in mensen aan te wakkeren, zodat ze zich gesterkt voelen om een volgende keer wel op straat te komen. We merken dat daar vaak nog een tussenstap zoals ons evenement voor nodig. We willen de mensen tonen dat actief burgerschap wél cool is. Dat is een heel saaie term, maar het is nog nooit zo hard nodig geweest als nu.’
Jullie zijn hier uiteindelijk zelf mee begonnen omdat jullie destijds zelf geïnspireerd geraakten door de 0110 concerten van 2006. Hopen jullie hiermee hetzelfde te bereiken?
VAN LIEROP ¬ ‘Ik ben opgegroeid met het narratief van de wet van de sterkste en een neoliberale kijk, dat er grenzen zijn aan solidariteit en dat dat alleen voor de zwakkeren was. Maar dat voelde altijd wat wrang. Toen kwam ik ineens bij die 0110-concerten en Tom Barman stond daar op het podium en sprak zich uit tegen discriminatie. Toen besefte ik dat het net wél cool is om op te komen voor anderen. Dat was wel een moment dat mij altijd is bijgebleven, waar ik echt opkeek naar de muzikanten die daar stonden en een vuist tegen haat maakten met al hun coolness. Dat was pure rock 'n roll. Daarom hopen we op die manier engagement terug sexy te kunnen maken.’
Waarom zijn jullie verhuisd van Antwerpen naar het Atomium?
DELBEKE ¬ ‘Dat hadden we al eens gedaan. Anders zou het ook maar saai zijn hé. (lacht) Nee, we hebben onmiddellijk voor Brussel gekozen omdat we er een echt nationaal event van wilden maken. Daarom dat de line-up ook bestaat uit Nederlandstalige én Franstalige artiesten.’
‘Tom Barman en andere muzikanten waar ik toen naar opkeek die zich op de 0110-concerten uitspraken tegen discriminatie, dat was pure rock 'n roll.’
Elisabeth Van Lierop
VAN LIEROP ¬ ‘Het was bovenal een symbolische keuze. Ik denk dat we soms ook onderschatten hoeveel beslissingen die ons dagelijks leven beïnvloeden in Brussel worden genomen. Mensen denken dat ze daar geen impact op kunnen hebben, maar dat is niet zo. Door je stem te laten horen, op straat te komen of door je vertegenwoordigers te mailen. Daarom is het belangrijk dat organisaties zoals vakbonden blijven bestaan en blijven wegen op het beleid. Want hoe meer mensen zich verenigen en collectief hun stem laten horen, hoe meer er beweegt.’
Afgelopen zomer klonk regelmatig de kritiek dat muzikanten zich met muziek moeten bezighouden en niet met politiek, iets wat jullie resoluut in de wind slaan.
DELBEKE ¬ ‘Muziek heeft altijd al een belangrijke maatschappelijke rol gespeeld. Muzikanten die zich op geen enkele manier willen uitspreken over waar zij voor staan, dat vind ik een beetje laf. Je hoeft natuurlijk niet plots alleen nog protestsongs gaan maken. Het gaat dan om kleine zaken. Je hebt als artiest letterlijk en figuurlijk een podium. Je hebt een publiek dat je kunt bereiken. Het is je kerntaak als artiest om schoonheid te brengen in de wereld, op alle mogelijke manieren. De wereld bevindt zich nu in zo’n staat waarbij het heel moeilijk is om dat te blijven afblokken. Je kunt niet blijven doen alsof je neus bloedt.’
De organisatie van Pukkelpop en zo goed als alle artiesten daar spraken resoluut uit tegen de genocide in Gaza. Hoe onderscheiden jullie zich daar dan nog van met jullie initiatief?
GOETHALS ¬ ‘Dat veel evenementen een standpunt innemen is héél mooi, maar we willen nog een stap verder gaan en zien dat het totaalplaatje komt. We stellen mensenrechten in elk onderdeel van de organisatie voorop, van de aankoop van onze t-shirts die fair geproduceerd worden tot onze keuze voor een faire bank die niet investeert in fossiele brandstoffen of de wapenindustrie. We gaan ook bewust niet in zee met een bedrijf als Coca-Cola omdat zij het internationaal recht schenden door hun bedrijfsactiviteiten in illegaal bezette Palestijnse gebieden.’
‘Muzikanten die zich op geen enkele manier willen uitspreken over waar zij voor staan, dat vind ik een beetje laf.’
Tijs Delbeke
Jullie beloven dus dat het niet bij loze woorden en greenwashing blijft? Nochtans heeft een festival organiseren toch een betrekkelijke ecologische voetafdruk.
VAN LIEROP ¬ ‘Uiteraard heeft een grootschalig evenement altijd een bepaalde impact, maar we zoeken actief naar alle mogelijke manieren om die te verkleinen. We kopen zoveel mogelijk lokaal, promoten openbaar vervoer en serveren geen vlees ... Zullen we alles tot in de puntjes perfect kunnen doen? Uiteraard niet. Ik had bijvoorbeeld graag gehad dat we het volledige evenement op duurzame energie konden laten draaien, maar dat blijkt voorlopig onmogelijk. We proberen zo transparant mogelijk te zijn over onze inspanningen én tekortkomingen.’
DELBEKE ¬ ‘Als we zeggen dat we gestrest zijn, komt dat vooral ook voort omdat we niet de makkelijkste weg kiezen. We hadden het onszelf ook heel gemakkelijk kunnen maken, maar dan zouden we hypocriet zijn. We maken al die keuzes net door onze overtuiging, anders kun je nooit geloofwaardig een boodschap overbrengen.’
