We zullen meer overhouden in de portemonnee. Dat beloofde de federale Arizona-regering bij de voorstelling van het regeerakkoord. Maar voor de Vlaamse regering dreigt die belofte helemaal anders uit te vallen. In de Vlaamse begroting gaapt immers vanaf 2029 een groot gat van ruim 600 miljoen euro per jaar. Dat is een rechtstreeks gevolg van de federale hervormingen.
‘De federale regering besloot onder andere de belastingvrije som op te trekken, maar sneed zo ook in de inkomstenstroom van Vlaanderen’, legt begrotingsexpert van het ACV Renaat Hanssens uit. De eerste jaren is die impact nog beperkt, maar eind van deze regeerperiode zijn wellicht alle regeringsplannen ook effectief uitgerold. Dan pas worden de gevolgen echt voelbaar.
Vlaamse autonomie?
‘Tenminste als de Vlaamse Regering niets doet, want ze hoeft de federale houdgreep niet zomaar te ondergaan. Ze kan de opcentiemen voor de Vlaamse schatkist immers zo verhogen zodat iedereen evenveel Vlaamse belastingen betaalt en de Vlaamse begroting gespaard blijft. Ondanks alle tromgeroffel over Vlaamse autonomie in het verleden is de regering dat voorlopig blijkbaar niet van plan.’
Ondanks alle tromgeroffel over Vlaamse autonomie in het verleden is de regering dat voorlopig blijkbaar niet van plan.
2028 kanteljaar
Die ontnuchterende vaststelling over het Vlaamse begrotingsgat deed de Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen (SERV), het overleg- en adviesorgaan van de Vlaamse sociale partners, in een evaluatierapport. Hanssens: ‘Tot 2027 zal het federaal beleid gevolgen hebben voor de Vlaamse begroting, maar 2028 dreigt een kanteljaar te worden. Vanaf 2029 zal het tekort in een keer 611 miljoen euro bedragen. De jaren daarop zal dat gat zonder aanpassing zeker niet verkleinen.’
‘De SERV ging spijtig genoeg niet zover om er op te wijzen dat de Vlaamse Regering zelf ook heel eenvoudig haar inkomsten op peil kan houden’, zegt Hanssens. 'Het valt niet te begrijpen dat een federale belastingkorting ook automatische een gewestelijke belastingkorting moet zijn, zeker als de investeringsnoden zo hoog zijn’.
De SERV vraagt de regering wel met die nieuwe kennis een begrotingspad uit te tekenen. De raad wil vooral dat de beoogde begrotingsdoelstellingen en de schuldevolutie duidelijk blijven. ‘Zeker nu de Vlaamse overheid zichzelf op de borst klopt met hun lovenswaardige investeringen, wordt dat een belangrijk aandachtspunt’, zegt Hanssens.
Komt regering-Diependaele terug op haar beloftes?
Waarom wordt snel duidelijk wanneer Hanssens enkele concrete beloftes van deze Vlaamse regering opsomt. ‘Extra plaatsen in de zorg om wachtlijsten deels weg te werken, meer plaatsen in de kinderopvang, meer geld voor mensen met een handicap die eigenlijk al heel lang recht hebben op een persoonlijk budget. Het werd allemaal beloofd in het regeerakkoord, maar helaas blijft de tekst vaag over concrete bedragen en plaatsen.’
Extra plaatsen in de zorg om wachtlijsten deels weg te werken, meer plaatsen in de kinderopvang, meer geld voor mensen met een handicap. Het werd allemaal beloofd in het regeerakkoord, maar helaas blijft de tekst vaag over concrete bedragen en plaatsen.
Een andere vrees is dat de regering nog meer gaat snijden in het cruciale beleidsdomein werk, zoals instrumenten voor vorming of opleiding van werknemers. ‘Of de werking van de VDAB om werkzoekenden degelijk te helpen’, vult Hanssens nog aan. ‘Met die nieuwe kennis over de begroting zou het heel jammer zijn mocht de Vlaamse regering-Diependaele terugkomen op haar beloftes of zelfs botweg nog meer besparen.’
Of die kans bestaat? ‘Waarschijnlijk is er nog geen overeenstemming over in de Vlaamse regering, maar rechtse stemmen binnen de coalitie zullen deze berekening wel aangrijpen om verder te snoeien en de gemaakte beloftes niet na te komen.’ Ironisch, want het zijn dezelfde partijen die ook federaal die plannen mee uitgetekend hebben. ‘Is er een verborgen agenda?’, vraag Hanssens zich tot slot af.
