Omdat de slachtoffers ook nog eens voornamelijk jongeren waren, raakte het ongeval bij velen een erg gevoelige snaar, ze wijten het aan de onderinvesteringen in het Griekse treinnetwerk. Tienduizenden mensen trokken de straat op om de regering tot verantwoordelijkheidszin en schuldbesef te bewegen.
De sfeer wordt steeds grimmiger. De politie gaat driest te werk om de protesten te smoren. Dat leidt tot een sneeuwbaleffect waarbij alsmaar meer mensen het werk neerleggen en verschillende sectoren, zoals de volledige openbare sector, helemaal lam liggen.
Om die hevige reactie van de Griekse bevolking te begrijpen, moeten we Griekenland wat beter leren kennen. Tot de financiële crisis van 2007 en 2008 kende de Griekse economie een boom, met veel investeringen in publieke diensten. Voor het eerst werd het mogelijk om van het dorp waar ik ben opgegroeid – Marathon, een bekende afstand tot Athene – de metro te nemen naar de hoofdstad. Maar na de ineenstorting van de Griekse economie spatte die droom uit elkaar. Het door de Trojka – de Europese Unie, Europese Centrale Bank, en het Internationaal Monetair Fonds – opgelegde bezuinigingspakket om de schuldencrisis te bezweren was van een omvang en hardnekkigheid zonder precedent in moderne ontwikkelde landen.
Voor het eerst werd het mogelijk om van het dorp waar ik ben opgegroeid de metro te nemen naar de hoofdstad. Maar na de ineenstorting van de Griekse economie spatte die droom uit elkaar.
Belangrijk voor ons verhaal is dat de Griekse economie nog steeds een puinhoop is, de bevolking staat nog geen stap verder dan toen de Trojka ingreep dertien jaar geleden. Het is een land in collectieve depressie. Mijn vader verloor zijn job als koerier voor dagbladhandelaars en baat nu zeven dagen per week een krantenwinkel uit.
Het pensioen van mijn grootmoeder werd gehalveerd, ze is aangewezen op familieleden om voor haar te zorgen. Met de Griekse bevolking delen ze het gevoel dat alle hoop verloren is, ze hebben er een soort cynisme door ontwikkeld waar Diogenes van Sinope jaloers op zou zijn. Echt Grieks.
Spijt
Maar terug naar de treinramp. Rapporten wijzen een menselijke fout aan. Toch kon die enkel plaatsvinden door een rechtsreeks falen van de verouderde beveiligingssystemen. Wie verantwoordelijk is? Minister van Transport Kostas Karamanlis nam al ontslag en premier Kyriakos Mitsotakis, allebei van de christendemocratische en conservatieve partij Nea Dimokratia, bevindt zich in nauwe schoentjes. Hij betuigt veel spijt voor het gevoerde beleid, maar de kern van het probleem is dat Griekenland is kapot bespaard.
De Griekse staat werd verplicht om in 2017 zijn spoorwegexploitatie in het kader van het Trojka-reddingsprogramma aan het Italiaanse staatsbedrijf Ferrovie dello Stato Italiane te verkopen, voor 43 miljoen euro. Zij maken ondertussen grote winsten, maar laten het uit om de nodige investeringen te doen.
De Griekse staat werd verplicht om in 2017 zijn spoorwegexploitatie in het kader van het Trojka-reddingsprogramma aan het Italiaanse staatsbedrijf Ferrovie dello Stato Italiane te verkopen, voor 43 miljoen euro.
Waarom zou een Italiaans staatsbedrijf ook investeren in Griekse publieke diensten, zolang de uitbating ervan buitengewoon rendabel blijft? Griekse media berichten over een investeringscontract voor de spoorwegen van 750 miljoen euro dat op miraculeuze wijze werd teruggebracht tot 150 miljoen euro. Oude spoken van wanbeleid en corruptie duiken de kop op.
Opnieuw hebben we het punt bereikt waarop Griekenland de Europese Unie om middelen moet smeken. Wanneer is het genoeg? Langer dan een decennium zit het land al op de knieën zit zonder enige hoop op beterschap. Europa kent vandaag veel uitdagingen, van de oorlog in Oekraïne tot de klimaatcrisis en de handelsoorlog tussen de Verenigde Staten en China, maar als het er niet in slaagt om binnen zijn eigen grenzen, in een van zijn kleinste economieën, veiligheid en zekerheid te garanderen, verwacht ik niet dat het protest snel zal gaan liggen. Inmiddels kondigde premier Mitsotakis nieuwe verkiezingen aan.
