Als ik in mijn leven, aangedreven door activisme en ADHD, stilsta bij alles wat ik graag anders zou zien, en bij hoe traag (of onwenselijk) sommige verandering is, dan word ik vanzelf, nou ja, cynisch. Het is een heuse Zoektocht, met hoofdletter Z, om te achterhalen wat mij hoop geeft. Maar omdat ik te jong (en te knap) ben om nu al oud en verbitterd te zijn, speurde ik het internet af, sloeg kranten open, las extra veel boeken, zocht naar hoop op televisie, en net voor wat misschien de grootste existentiële crisis van mijn leven had kunnen worden en ik er bijna de brui aan wou geven, vond ik het.
Niet in de media, maar op de trein met een vrouw die ik net had ontmoet, bij mijn vriendinnen op café, bij mensen die ongeveer dezelfde levenservaringen delen, bij collega’s, bij mensen die ook tussen twee culturele werelden leven, in de schaterlach van mijn zus wanneer ik haar verbouwereerd vertel dat een man mij corrigeerde op de uitspraak van mijn eigen achternaam.
Hoop zit in de schaterlach van mijn zus wanneer ik haar verbouwereerd vertel dat een man mij corrigeerde op de uitspraak van mijn eigen achternaam.
Hoop zit voor mij niet in de kleine overwinningen, waarvan de white supremacist, capitalist patriarchy wil dat ik ze toejuich. De clitorisrevolutie, nieuwe zorgcentra na seksueel geweld, een verkleinende genderloonkloof, of de groeiende bekendheid van intersectionaliteit: alle kleine overwinningen zijn stappen in de goede richting, maar echt hoopvol word ik er niet van. Kleine overwinningen, een klein beetje verandering om het klagen te stillen, zijn de kruimels die de status quo ons gunt om zich ervan te verzekeren dat er niets ten gronde verandert.
Hoop zit voor mij in community building. Gedeelde frustratie, gedeelde smart, gedeelde ervaringen, gedeeld verdriet, gedeelde boosheid, gedeelde hoop.
Dat is wat de verschillende sterke gemeenschappen waarin ik mij mag begeven me geleerd hebben: onderschat nooit wat gemeenschappelijke strijd kan teweegbrengen. Revolutie en verandering kwamen er zelden door beleidsmakers die ons kleine overwinningen gunden en ze daarna op elk mogelijk mediakanaal presenteren alsof ze hemel en aarde verzet hebben. Echte verandering komt er omdat bepaalde gemeenschappen en bepaalde groepen zich herkennen in elkaar, in elkaars strijd en onderdrukking. Gebundelde kracht, dat is de ware toedracht van verandering.
Instrumentaliseren
Het zijn dus niet de mensen in onze parlementen, die kleine veranderingen teweegbrengen en de status quo handhaven, die mij hoop geven. Community building en zelforganisatie genereren iets in gemeenschappen waarin beleidsmakers de laatste tijd niet slagen, echte hoop op verandering. Wij zetten zaken op de agenda, eisen meer gelijkheid, gelijkwaardigheid, respect en veiligheid.
Beleidsmakers instrumentaliseren bepaalde groepen en gemeenschappen al lang voor eigen electoraal gewin, maar zelforganisatie en community building, zelfs in tijden van afbraak van het middenveld, zorgt ervoor dat dat niet langer mogelijk is. Gemeenschappelijke strijd is de basis voor community building, dat maakt ons a force to be reckoned with.
Alleen dat zal altijd de katalysator blijken van verandering, van vooruitgang. Dit is een ode aan mijn gemeenschappen: in gemeenschappelijke strijd ben je nooit echt alleen, en dat is het meest hoopvolle gevoel dat ik ooit voelde.
