Maar de EU zou verder moeten gaan dan deze wapeninvesteringen en zich moeten richten op een van de dieperliggende oorzaken van de crisis waarmee ze wordt geconfronteerd: haar consistente afhankelijkheid van (goedkope) fossiele energie, eerst van Rusland en daarna van de VS. Hierdoor is ons continent kwetsbaar geworden, wordt het afgeperst en systemisch door beide spelers onder druk gezet.
In plaats van deze afhankelijkheid in stand te houden of te proberen om lage energieprijzen van de VS te krijgen, moeten we ons richten op het volledig koolstofvrij maken van onze economie, en op de vermindering van ons energieverbruik. Onze schaarste, het gebrek aan fossiele energie op dit continent, moeten we omzetten in een troef.
Onze schaarste, het gebrek aan fossiele energie op dit continent, moeten we omzetten in een troef.
Hoe kunnen we dit doen, terwijl we tegelijkertijd ons energieverbruik verminderen, de lokale economie stimuleren, banen creëren, zonder kosten, en de burgers op de lange termijn meer koopkracht geven?
Het antwoord kan eenvoudig zijn: QI, quantitative insulating, ofwel kwantitatief isoleren.
Bonds van Shell
Om de economie te stimuleren kocht de Europese Centrale Bank het afgelopen decennium via de centrale banken van verschillende landen veel obligaties van producenten van fossiele brandstoffen, het zogenaamde quantitative easing. Deze centrale banken kochten maar liefst elf keer bonds van Shell, zestien keer van het Italiaanse oliebedrijf Eni, zes keer van het Spaanse Repsol, zes keer van het Oostenrijkse OMV en zeven keer van Total. In Spanje was 53 procent afkomstig van bedrijven die actief zijn in de gassector, in Italië 68 procent.
Dit beleid, dat vooral gebaseerd was op de omvang en de bestaande economische ‘ruggengraat’, heeft onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen vergroot. Het zijn bronnen die de meeste Europese landen of burgers niet rechtstreeks produceren, maar waarvan ze wel afhankelijk zijn om hun gebouwen te verwarmen. Op deze manier heeft de ECB onze afhankelijkheid aangescherpt. In een poging om de economie te ‘helpen’, hielp ze onze verslaving aan fossiele energie.
Maar toen het Russische leger Oekraïne binnenviel en de fossiele energieprijzen de pan uit rezen, deed deze ‘objectieve’ aankoop van activa en structurele afhankelijkheid de Europese economie pijn. De olie- en gasmultinationals boekten op hun beurt recordwinsten en maakten sinds 2020 260 miljard euro winst. De import van fossiele energie in Europa explodeerde tot 604 miljard euro in 2022.
Kurk
De Europese economie lijdt nog steeds onder de terugslag van deze gebeurtenissen en de Europese Centrale Bank is op zijn minst indirect schuldig aan het stimuleren hiervan. De ECB is er de afgelopen drie jaar niet in geslaagd om prijsstabiliteit te bereiken. Maar ze kan en moet deze fouten rechtzetten. Dat kan ze doen door biobased isolatieactiva te kopen: isolatiepakketten (blokken, platen, balen …) gemaakt van overwegend hergroeibare materialen zoals strobalen of kurk.
Niet alleen groeien die materialen door CO2 op te nemen en komen ze in aanmerking voor CO2-certificering en -verwijdering. Maar door ze te gebruiken op de Europese huizenmarkt kan de CO2 ook permanent worden opgeslagen in de activa. En door te isoleren kunnen we op een natuurlijke manier ons energieverbruik verminderen en van onze afhankelijkheid van fossiele energiereserves.
Biobased materialen zijn supernuttige dual use wapens: zowel tegen klimaatverandering als tegen geopolitieke afhankelijkheid.
