Taal is politiek. Taal is macht. En taal wint blijkbaar ook in de peilingen.
Er werden de laatste maanden nogal wat woorden gebruikt waarvan ik hoopte dat ze eeuwig huiveringwekkend zouden zijn. Helaas doen politici hard hun best om net die woorden in de mond te nemen. Waar je dat verwacht van (extreem)rechtse partijen zoals Vlaams Belang of N-VA, verwacht je dat niet van de linkerzijde of van het centrum. Het lijkt alsof de woordenschat waar we in 2017 nog collectief van walgden, nu gewoon in het Overton-venster zit, het spectrum van ‘normale’ en geaccepteerde gedachte. Net omdat het niet alleen uit extreemrechtse hoek komt. Traditionele partijen zorgen ervoor dat het frame van wat normaal is, stukje bij beetje naar rechts opschuift.
Waren we gedegouteerd waren toen Vlaams Belangers beweerden dat België ‘vol’ was, dan moeten we nu zogezegd de nuance vinden in die uitspraak bij monde van Open VLD-voorzitter Egbert Lachaert.
Rommel moet je ‘opkuisen’, mensen en achtergestelde wijken niet. Toen Theo Francken dat woord gebruikte voor migranten in Brussel, stonden we terecht met z’n allen klaar om dat te veroordelen. Nu voorzitter van de socialistische partij Conner Rousseau dat nauwelijks vier jaar later herkauwt, beperkt de golf van walging zich tot een opiniestuk hier en daar, en een paar tweets.
Waren we gedegouteerd waren toen Vlaams Belangers beweerden dat België ‘vol’ was, dan moeten we nu zogezegd de nuance vinden in die uitspraak bij monde van Open VLD-voorzitter Egbert Lachaert. En ook de christendemocraten laten zich de laatste tijd opvallend vaak op rechtse retoriek en voorstellen betrappen, zo vroeg cd&v-voorzitter Sammy Mahdi als staatssecretaris voor Asiel en Migratie aan de burgemeester van Molenbeek koudweg om tentenkampen voor sans-papiers te verbieden. Wie heeft er dan nog rechtse partijen nodig?
Zo’n flinke uitspraken van traditionele partijen zijn geen unicum meer sinds de verkiezingen van 2019. Maar wie een rechtse retoriek kopieert, legitimeert die niet alleen, hij normaliseert die ook en maakt het groter. Eigenlijk zeg je zo dat wat N-VA en Vlaams Belang zeggen gewoon de waarheid is. Dat versterkt rechtse kiezers in hun keuze, en voedt hun retoriek.
Alle aankondigingen en analyses ten spijt: Vlaams Belang is vandaag de allergrootste partij in de peilingen. Met 25 procent. Een op de vier Vlamingen ziet geen graten in ‘omvolking’ of ‘Marokkanenprobleem’. Centrumpartijen waren verbolgen omdat N-VA-minister Zuhal Demir vluchtelingen met varkens vergeleek, maar moeten inzien dat ze zelf hebben meegewerkt aan de normalisering van dat soort taalgebruik.
Het origineel
Worden de verkiezingen van 2024 dan een strijd voor de kiezers van Vlaams Belang en N-VA, of willen we gewoon duidelijk maken dat bepaalde groepen mensen er niet toe doen? Zijn die mensen voor traditionele partijen verwaarloosbaar en een handig instrument om stemmen te winnen? Als je mensen met migratieroots al binnen je partij de rug hebt toegekeerd, wordt het vast makkelijker om een regeringsdeelname met N-VA op je congres goedgekeurd te krijgen. Zo lijken we ons in een paringsdans te bevinden waarbij de voorzitters van de traditionele partijen allemaal dingen naar de hand van de keizer van Antwerpen.
Ik geloof dat centrumpartijen beter besturen dan N-VA. Maar eigenlijk gaat het daar zelfs niet om, het gaat niet over de uiteindelijke partner die N-VA zal kiezen. Het gaat over de manier waarop en de weg ernaar toe.
N-VA-voorzitter Bart De Wever maakte nog maar net duidelijk dat samenwerken met het Vlaams Belang voor hem kan, op voorwaarde dat voorzitter Tom Van Grieken grote kuis houdt in zijn partij. Dat voedt het argument dat een coalitie tussen Vlaams Belang en N-VA de slechtst mogelijke is, en verklaart waarom ook het centrum opschuift naar rechts in een wanhoopspoging om die kiezers alsnog te verleiden.
Ik geloof oprecht dat centrumpartijen beter besturen dan N-VA. Maar eigenlijk gaat het daar zelfs niet om, het gaat niet over de uiteindelijke partner die N-VA zal kiezen. Het gaat over de manier waarop en de weg ernaar toe. Misschien is het begrijpelijk dat je het pechstrookje wil zijn naast de drievaksbaan die N-VA is, maar dat ambiëren op de kap van mensen met een migratieroots en vluchtelingen is beschamend.
Rechts haal je niet in op rechts. Als Lachaert, Mahdi en Rousseau hetzelfde zeggen, dan stem je toch gewoon op het origineel? ‘For the master’s tools will never dismantle the master’s house’, zei dichter Audre Lorde.
