In vergelijking met onze buurlanden krijgen werkgevers in België vier keer zo veel steun van de overheid. Toch levert dat niet massaal veel nieuwe banen op.
Vooral vanuit werkgeverszijde klinkt vaak de bewering dat de loonkosten in ons land te hoog zijn, zeker in vergelijking met onze buurlanden. Om aan dat vermeende concurrentieel nadeel te verhelpen, kregen werkgevers de voorbije jaren heel wat voordelen. Het gaat onder meer over kortingen op het deel van de RSZ-bijdrage dat door de werkgever gedragen wordt. Die steun is er vooral voor de lagere lonen, maar er zijn ook voordelen voor nacht- en ploegwerk, en voor medewerkers in onderzoek- en ontwikkelingafdelingen.
De Nationale Bank nam de overheidsuitgaven onder de loep en publiceerde die in een rapport. In 2019 gaf ons land zo’n 30 miljard euro uit aan economisch beleid, goed voor 12,8 procent van de overheidsuitgaven. Dat zijn niet allemaal steunmaatregelen voor bedrijven, maar ter vergelijking: naar cultuur en milieu gaat telkens zo’n 2,5 procent van de uitgaven.
‘Ons land spendeert 4,66 procent van de loonmassa aan loonsubsidies’, zegt Renaat Hanssens, expert van het ACV. ‘Dat is beduidend meer dan onze buurlanden. Nederland, Frankrijk en Duitsland spenderen gemiddeld slechts 1,22 procent van de loonmassa aan steunmaatregelen voor werkgevers. In cijfers betekent dit dat België per jaar 6,2 miljard euro meer dan de buurlanden als korting aan bedrijven cadeau geeft.’
De Nationale Bank noemt de loonsubsidies niet productief en beveelt de overheid aan de belastingen te hervormen.
Die uitgaven zijn sinds 2000 bovendien verdubbeld, terwijl ze in Nederland en Duitsland gedaald zijn.
Andere drijfveren
Maar wat levert al die steun nu eigenlijk op? Te weinig, zo blijkt. De Nationale Bank noemt de loonsubsidies in het eerder vermelde rapport niet productief en beveelt de overheid aan de belastingen te hervormen. Studies tonen bovendien aan dat steunmaatregelen van de overheid om de loonkosten te drukken zelden de belangrijkste drijfveer zijn voor internationale bedrijven om zich in een land te vestigen. Logistieke voorzieningen, zoals de nabijheid van een haven, en gekwalificeerd personeel zijn veel belangrijker.
De Gentse econoom Gert Peersman toonde eerder al aan dat als er in ons land banen bijkomen, dat eerder te danken is aan de positieve conjunctuur dan aan de steunmaatregelen.
