Het Vlaams Instituut voor Kwaliteit van Zorg peilde voor het eerst grootschalig naar de levenskwaliteit van ouderen in woonzorgcentra. Meer dan 8.000 ouderen en 11.000 familieleden werden bevraagd, door de immense inspanningen van 600 door de Vlaamse Ouderenraad opgeleide vrijwillige enquêteurs
91 procent van de bewoners voelt zich meestal tot altijd veilig. 92 procent van de bewoners geeft aan meestal tot altijd voldoende privacy te hebben. 87 procent van de bewoners voelt zich meestal of altijd door medewerkers gerespecteerd. Wanneer we wat verder in de resultaten kijken, naar de relationele thema’s in de bevraging, is het beeld dat de ouderen schetsen heel wat minder rooskleurig. Bijna de helft van de bewoners antwoordt ‘zelden’ of ‘nooit’ op de stelling ‘een bewoner is een goede vriend of vriendin van me’.
Gevraagd naar of ze een persoonlijke band hebben met medewerkers, antwoordt 40 procent dat dit zelden of nooit het geval is. Wat zinvolle tijdsbesteding betreft, geeft eveneens 40 procent van de bewoners aan zelden of nooit mee te doen aan activiteiten die hij of zij de moeite vindt.
Diepere relatie
Voor ik verderga, wil ik één ding duidelijk maken: het personeel van de woonzorgcentra treft geen enkele blaam. Zij geven elke dag meer dan het beste van zichzelf, onder extreem hoge werkdruk, mede veroorzaakt door administratie en controledrang. Daardoor ontbreekt het hen aan tijd om een diepere relatie met bewoners aan te gaan.
Voor ik verderga, wil ik één ding duidelijk maken: het personeel van de woonzorgcentra treft geen enkele blaam.
Levenskwaliteit gaat om het beantwoorden van drie vragen: Gaat er iemand voor me zorgen? Is er een authentieke connectie met wie voor me zorgt? Ervaar ik zin en betekenis in wat ik doe of in wat voor mij gedaan wordt?
Het lijkt erop dat Vlaamse ouderen in woonzorgcentra vandaag positief antwoorden op de eerste vraag. Ze zitten en voelen zich veilig, in alle rust en privacy en gerespecteerd maar wat te zitten in hun wellicht erg comfortabele leunstoel. Positieve antwoorden op de tweede en derde vraag blijven immers uit. Het leven is nochtans meer dan (weliswaar welverdiende) rust. Een kwaliteitsvol leven is een leven waarin er iets te beleven valt, hoe klein ook. ‘Il faut avoir des projets’, zoals de Fransen het zo mooi zeggen.
CM-voorzitter Luc Van Gorp
