Visie praatte met twee erg enthousiaste West-Vlaamse korteketenondernemers en hun klanten.
De Vistrap
Sabine Vanderwal, verbonden aan rederij Desmit en al dertig jaar een vaste waarde aan de Oostendse Vistrap, vertelt waarom je beter bij haar dan in de supermarkt koopt.
Acht uur op een winterse dag aan de kaai van Oostende. Door de hevige regen en rukwinden op zee is de kans klein dat er vandaag aan de Vistrap wordt verkocht. Toch tref ik er aan het eerste viskraam meteen Sabine, naarstig in de weer met kilo’s pladijs, rode poon en tarbot.
Korte keten versus supermarkt
‘Het hele jaar door koop je hier dagverse vis’, aldus Sabine. ‘Onze vissersschepen, De O. 190 en O. 152, varen ’s avonds uit om ’s morgens terug te keren met de vangst van die nacht. De tarbot en griet die je hier ziet liggen komt dus recht uit de Noordzee. Verser kan niet.
Koop je in de winkel? Dan is je vis al minstens enkele dagen oud. De weg die de vis aflegt van de zee naar de supermarkt, is nogal omslachtig. Meestal wordt je vis een paar keer ingevroren en ontdooid alvorens die met grote containers naar de supermarkt wordt gebracht. Laat je dus niet misleiden door wat op de verpakking staat.’
Eerlijke prijzen
Dat de korte keten hier hoogtij viert, is duidelijk. Maar is het ook goedkoper? ‘Dat hangt af van de aanvoer,’ zegt Sabine. ‘We verkopen alles aan een eerlijke prijs. Als we die nacht bijvoorbeeld veel pladijs vingen, dan betaal je ook minder. Seizoensvissen vind je hier vaak een stuk goedkoper dan in de winkel.’
Niets boven vesche ploaten
Maar het grootste voordeel is toch ongetwijfeld de smaak. ‘Niets lekkerder dan een vers visje gebakken in veel boter. Dat eet ik bijna elke dag. Op restaurant bestel ik liever biefstuk dan een kabeljauw. Ik ben de smaak van kraakverse vis zo gewoon, dat ik het proef als het niet recht uit zee komt’, lacht Sabine.
Korteketenproducten zijn dus niet enkel beter voor het milieu, maar ook voor de portefeuille en je smaakpapillen. Dat heb ik helemaal begrepen. Met een zakje gekuiste tong in de hand beloof ik Sabine nog eens terug te komen. ‘Laat het smaken’, roept ze me nog toe met haar authentiek Oostends accent. Haar enthousiasme en passie voor verse vis werkt aanstekelijk. Ook dat vind je niet in de supermarkt.
De Blauwe Spie: biodynamische korte keten
Op zaterdagvoormiddag treffen we Mattias Plaetevoet samen met zijn vrouw Adelheid op de Ieperse markt. Daar verkopen ze biologisch geteelde groenten en fruit.
‘In het hoogseizoen is 80% eigen productie’, vertelt Mattias. ‘We vullen het aanbod aan met producten van collega’s die ook lokaal en biologisch werken. Enkel het tropisch fruit is import.’
Van vader op zoon
Hun bedrijf, De Blauwe Spie uit Noordschote (Lo-Reninge), mag als één van de enige Vlaamse landbouwbedrijven het Demeter-keurmerk voor biodynamische landbouw en voeding dragen. ‘Mijn vader was een pionier in de biosector en startte eind jaren 70 al. Toen hij met een hernia voor een tijdje out was, ben ik ingesprongen – ik werkte toen als orthopedagoog – en zo kreeg ik de microbe te pakken’, aldus Mattias.
Gastronomie
De korte keten bij De Blauwe Spie is niet alleen de verkoop op de wekelijkse zaterdagmarkt. ‘Gastronomie is onze corebusiness’, gaat Mattias verder. ‘We werken twee dagen per week uitsluitend voor restaurants die bewust voor duurzaam, biologisch en lokaal kiezen. Bijvoorbeeld Willem Hiele uit Oudenburg, Souvenir in Gent of dichterbij huis Klei, Bacon en Goeste.’
'Als je de kosten op lange termijn meerekent, dan is dit eigenlijk goedkoper, want er is iets serieus mis met ons voedselsysteem'
Mattie Archie, klant bij De Blawe Spie
Bewuste keuze
Mattie Archie uit Ieper is vaste klant aan het kraam van De Blauwe Spie. ‘Een bewuste keuze. Uit ecologische overwegingen kiezen we als gezin voor de korte keten en voor bioproducten. Het is ook een keuze voor gezondheid, zowel die van onszelf, als die van de omgeving. Dat het fruit en de groenten hier iets meer kosten, is normaal. Als je de kosten op lange termijn meerekent, dan is dit eigenlijk goedkoper, want er is iets serieus mis met ons voedselsysteem. Die overproductie aan dumpingprijzen kan niet blijven duren. Daarom kopen wij lokaal en biologisch, practice what you preach’, besluit Mattie.
Tekst Cynthia Bulteel, Nele De Wachter en Jeroen Pollet
