Uit de studie blijkt dat de gemiddelde energiefactuur tot 226 euro per maand hoger zal zijn dan vorig jaar, wanneer we ervan uitgaan dat het energieverbruik gelijk blijft. Voor de laagste inkomens gaat het om een stijging van 186 euro, wat neerkomt op maar liefst 11,3 procent van hun totaal beschikbaar inkomen. Voor de hoogste inkomens stijgt het maandelijks bedrag dan wel met 265 euro, maar dat staat maar gelijk aan 3,8 procent van het beschikbare inkomen. De onderzoekers winden er dan ook geen doekjes om: ‘We zitten allemaal in dezelfde storm, maar niet in hetzelfde schuitje.’
Btw-verlaging en sociaal tarief
Om de stijgende energieprijzen een halt toe te roepen, besliste de federale regering onlangs dat de btw op elektriciteit tijdelijk van 21 naar 6 procent te verlagen. Volgens het onderzoek is dat een inefficiënte maatregel omdat die slechts een beperkte impact op de koopkracht heeft. Sterker nog, doordat de energieprijzen mee in de gezondheidsindex zitten zorgt de btw-verlaging er net voor dat de lonen trager geïndexeerd worden.
Volgens het onderzoek compenseert de indexering wel het verlies in koopkracht door de gestegen energieprijzen voor de allerhoogste inkomens. Voor de lagere inkomens zorgt het uitgebreide sociaal tarief, waar intussen een op de zes huishoudens op kan rekenen, samen met de indexering ervoor dat het verlies in koopkracht wordt opgevangen. De grootste verliezers blijken de middenklassers die naast het sociaal tarief grijpen en dus enkel een vangnet hebben in een doorgedreven indexering.
Loonnormwet
ACV-voorzitter Marc Leemans wijst daarom ook nogmaals op het belang van een aanpassing in de loonnormwet. ‘De index is heel belangrijk voor het behoud van koopkracht, maar er moeten ook echte loonstijgingen komen. De huidige loonnormwet maakt dat onmogelijk. Zeker nu uit onderzoek van de Nationale Bank blijkt dat de winstmarges van Belgische bedrijven hoger zijn dan ooit, is dat echt niet meer te verantwoorden. ‘Tegenover de winstrecords van bedrijven staan toenemende armoedecijfers’, besluit hij. ‘Nooit klopten meer mensen aan bij de voedselbanken. Dan weet je dat het fout zit.’
