Veilig en gerespecteerd, maar vaak zonder een warme babbel of leuke avondactiviteit: zo voelen duizenden mensen zich vandaag in hun woonzorgcentrum. Dat blijkt uit de eerste grote Vlaamse bevraging bij 8.100 bewoners en 11.000 familieleden uit 377 wzc’s. Acht op de tien bewoners waarderen hun privacy, veiligheid en het respect van medewerkers. Toch zegt meer dan een derde nauwelijks een echte band met het personeel te voelen en vinden ze hun dagelijkse bezigheden weinig zinvol.
Vooral ouderen die veel dagelijkse hulp nodig hebben scoren duidelijk lager: ze voelen zich minder verbonden en ervaren minder plezier en betekenis in hun dagelijkse leven. Voor de bewoners zelf maakt het minder uit of ze in een klein of groot centrum wonen of er winst moet gemaakt worden door het wzc. Familieleden geven grotere en commerciële woonzorgcentra wel systematisch lagere scores, vooral voor ‘sociaal contact’ en ‘persoonlijke relaties’.
Animator, ergo en kine moeten bijspringen
Seniorenorganisatie OKRA juicht de meting toe: ‘Eindelijk horen we bewoners en familie in een bevraging’, maar merkt kritisch op dat commerciële centra nauwelijks deelnamen. ‘Gemiddeld werken commerciële huizen met slechts tweeëndertig zorgmedewerkers per honderd bewoners. In non-profitcentra zijn dat er vierenveertig, in publieke zelfs achtenveertig.'
Ook Bart Thys, verantwoordelijke bij ACV Puls voor de rusthuissector, erkent het belang van de mening van de bewoners. De resultaten verbazen hem helaas niet, want ze zijn vooral te wijten aan de tekorten in de personeelsbezetting. 'De dagbesteding en de relaties met het personeel komen als eerste onder druk te staan als er te veel werk met te weinig mensen moet gebeuren’, klinkt het.
‘We horen regelmatig dat animatoren, ergo- en kinesitherapeuten in woonzorgcentra moeten bijspringen voor de zorg om die voor alle wzc-bewoners rond te krijgen. Maar als die mensen structureel voor die taken ingezet worden, blijft er uiteraard weinig tijd over voor hun eigenlijke werk, zoals bijvoorbeeld een interessante dagbesteding.’
Vast personeel is nodig om mensen een vertrouwelijke en huiselijke omgeving te bieden.’
Bart Thys, verantwoordelijke bij ACV Puls voor de rusthuissector
Ook de ruime inzet van uitzendkrachten of projectmedewerkers in woonzorgcentra vormen een uitdaging volgens Thys. ‘Tijdelijke medewerkers inzetten is prima om een piek op te vangen of in het kader van een tijdelijke opdracht, maar als bewoners steeds kortstondig en altijd andere mensen te zien krijgen, wordt een band opbouwen moeilijk. Vast personeel is nodig om mensen een vertrouwelijke en huiselijke omgeving te bieden.’
'Verplicht de deelname'
'Zes procent van de commerciële instellingen staat onder verhoogd toezicht', merkt OKRA verder ook nog op. Bij publieke centra is dat nul procent en bij non-profit slechts twee procent. Daarom vragen wij een verplichte deelname en transparantie via een toegankelijke website.’
Intussen helpt OKRA bewoners en hun familie op weg door tientallen infoavonden te organiseren. ‘Heldere info is geen luxe’, benadrukt OKRA. ‘Het is essentieel om een woonzorgcentrum te kiezen waar mensen zich echt thuis kunnen voelen.’
