Twee jaar lang hebben we er intens aan gewerkt. Er spoken heel wat vragen door mijn hoofd. Zal ons boek aanslaan bij het beoogde publiek, kinderen vanaf tien jaar en hun ouders? Zullen scholen geïnteresseerd zijn om het op te nemen in hun lessen over onze koloniale geschiedenis? Zal de media er voldoende oog voor hebben?
De antwoorden zijn nog onzeker. Wél zeker is dat we op 30 juni de 65ste verjaardag van de onafhankelijkheid van Congo vieren. Mijn wens voor die dag is dat alle kinderen – in België, Congo en daarbuiten – meer te weten komen over ons gedeelde koloniale verleden.
De koloniale geschiedenis van België en Congo is nog te vaak onbekend terrein. Toch verdient deze pijnlijke periode een plaats in ons collectieve geheugen.
Als mensen zich afvragen waarom het anno 2025 nog belangrijk is om stil te staan bij onze koloniale geschiedenis, citeer ik graag de Jamaicaanse politicus en activist Marcus Garvey: ‘Een volk zonder kennis van zijn geschiedenis, oorsprong en cultuur is zoals een boom zonder wortels.’ Die uitspraak is bijzonder treffend als het gaat over de koloniale geschiedenis van België en Congo. Die geschiedenis is nog te vaak onbekend terrein. Toch verdient ook deze pijnlijke periode een plaats in ons collectieve geheugen.
Hulpmiddel voor leerkrachten
Net zoals het dagboek van Anne Frank een diepe indruk op mij heeft nagelaten en me leerde over de gruwel van de Holocaust, hoop ik dat het verhaal van de kleine Kimia jongeren iets kan bijbrengen over de realiteit van de kolonisatie van Congo.
Ik ben dan ook blij dat de nieuwe minimumdoelen voor het basisonderwijs, voorgesteld door Vlaams minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA), ruimte creëren voor thema’s zoals het Koninkrijk Kongo van de 14de tot de 19de eeuw, de Conferentie van Berlijn in 1885 en de Onafhankelijke Congostaat van koning Leopold II. Tot nog toe komt de koloniale geschiedenis amper – en zelden op een kritische manier – aan bod in onze schoollessen. Terwijl net daar de basis wordt gelegd voor historische kennis en kritisch denken.
Mijn hoop is dat het verhaal van Kimia een hulpmiddel wordt voor leerkrachten om dit thema bespreekbaar te maken in de klas.
België moet de donkere bladzijden uit haar eigen geschiedenis onder ogen durven zien. Dat betekent: de koloniale geschiedenis op een open, eerlijke en serene manier bespreekbaar maken. Dit boek kwam er omdat ik het verhaal van de kolonisatie wilde vertellen vanuit het perspectief van een Congolees meisje. Veel te lang werden Congolezen voorgesteld als passieve slachtoffers, zonder stem. De meeste boeken over dit onderwerp benaderen het vooral vanuit Belgisch perspectief. Met Kimia wilden we daar verandering in brengen.
En is het niet bijzonder dat dit boek werd geschreven door een Belgische man en een vrouw met Congolese roots? Ik zie het als een symbool. Een kleine maar betekenisvolle stap in de richting van verzoening en erkenning. We hebben nog een lange weg te gaan, maar elke stap telt.
