Volgens het regeerakkoord van de arizonaregering moet de pensioenhervorming maar liefst 2,4 miljard euro opleveren. Een flinke besparingsoefening dus. Nog voor de zomer wil de regering daarvoor de eerste knopen doorhakken. Maar de maatregelen treffen kortergeschoolde werknemers en vrouwen ongelijkmatig hard.
Een van de grootste pensioenhervormingen van minister van Pensioenen Jan Jambon (N-VA) is de invoering van een ‘pensioenmalus’. Die houdt volgens het regeerakkoord in, dat iedereen die vroegtijdig stopt met werken minder pensioen ontvangt. Een afstraffing van ‘2 procent van het pensioenbedrag per jaar vervroegde uittrede voor de wettelijke pensioenleeftijd tot 2030, 4 procent tot 2040 en 5 procent vanaf 2040’, leest het regeerakkoord.
Om aan die wettelijke pensioenleeftijd te komen – momenteel 66 jaar en 67 jaar vanaf 2030 – zijn de ‘loopbaanvoorwaarden’ cruciaal. Enkel jaren met tenminste 156 gewerkte dagen tellen. Dat moet een minimum van 35 gewerkte jaren opleveren, of 7020 gewerkte dagen.
Vooral vrouwen en kortergeschoolden komen bedrogen uit
‘De impact van de pensioenmalus is allesbehalve neutraal’, zegt Maarten Gerard, hoofd van de ACV-studiedienst. ‘Wie halftijds werkt, of een onderbroken loopbaan heeft, komt bedrogen uit. Dat zijn in de praktijk vooral vrouwen, die vaak minder gaan werken van zodra er kinderen komen.’
Ook kortergeschoolden, die vaker in zwaardere beroepen terechtkomen en sneller ‘op’ zijn, dreigen aan te lopen tegen ‘onvoldoende tewerkstelling’. De grootste maatschappelijke onrechtvaardigheid schuilt erin dat liefst een op de vier mensen uit de laagste inkomensgroep in dit land komt te overlijden voor 65 jaar, tegenover een op de twintig uit de rijkste twintig procent. Zij halen dus niet eens de wettelijke pensioenleeftijd.
‘Wie halftijds werkt, of een onderbroken loopbaan heeft, komt bedrogen uit.’
Maarten Gerard
Dat beaamt een nieuw rapport van de Studiecommissie voor de Vergrijzing van het Federaal Planbureau, dat de pensioenplannen doorlicht. ‘49 procent van de vrouwen riskeert vanaf volgend jaar een pensioenmalus met de vooropgestelde maatregelen van de regering-De Wever’, klinkt het. De pensioenkloof tussen mannen en vrouwen vergroot daarmee. Wat de impact op armoede is, nochtans vermeld in het regeerakkoord, is niet geweten. Op dat vlak vaart de regering dus blind.
Gelijkgestelde periodes
‘De definitie van effectieve tewerkstelling, die de regering hanteert, zal brokken maken’, weet Maarten Gerard. ‘De vraag is immers welke periodes gelijkgesteld worden met gewerkte dagen?’
‘Het regeerakkoord spreekt enkel periodes van moederschapsrust en zorgverloven. Maar dat laat nog dat veel periodes niet gelijkgesteld zijn, zoals ziekte, invaliditeit, arbeidsongevallen, beroepsziekten en volledige en tijdelijke onvrijwillige werkloosheid, net als het SWT, enkele eindeloopbaanregelingen en de legerdienst.
‘49 procent van de vrouwen riskeert vanaf volgend jaar een pensioenmalus met de vooropgestelde maatregelen van de regering-De Wever.’
Federaal Planbureau
Gerard: ‘We moeten erover waken dat alle gelijkgestelde periodes worden meegenomen, niet enkel de zorgverloven.’
‘Van een rechtvaardige verdeling van de lasten van de pensioenhervorming is alvast geen sprake’, besluit Gerard. ‘De helft van de besparingen is op kap van de werknemers, 45 procent wordt gedragen door ambtenaren en maar een schamele 5 procent door het stelsel van zelfstandigen.’
