De maatregelen van de federale regering onder de loep:
1) Verlenging van het sociaal tarief tot eind september voor de eerder al uitgebreide doelgroep
‘Dit is logisch, aangezien de energieprijzen astronomisch hoog blijven en een sociaal tarief zijn nut bewijst als buffer voor wie een beperkt inkomen heeft. Het blijft wel een tijdelijke maatregel, waardoor er onzekerheid blijft over wat er zal gebeuren na 30 september voor de groep die sinds corona ook onder sociaal tarief valt. Waarom dit niet structureel verankeren?
Er komen ook steeds meer mensen in betalingsproblemen die nu niet onder de voorwaarden van sociaal tarief vallen (alleenstaanden, de lagere middenklasse, de werkende armen). Zij dreigen door hun financiële reserves te geraken en komen meer en meer bij de hulpverlening terecht. Daarnaast zijn een aantal anomalieën (nog) niet weggewerkt. Wie bijvoorbeeld in een appartement woont met één centrale teller in het gebouw en wél onder de voorwaarden van sociaal tarief valt, krijgt nu vaak het sociaal tarief niet. Dat komt omdat dit gekoppeld is aan EAN-nummer van aansluiting.
Recent was ook in het nieuws dat wie onder voorwaarden valt van sociaal tarief maar wel nog een voordelig contract met vast tarief heeft toch automatisch overgezet wordt naar contract met sociaal tarief, berekend volgens de huidige energieprijzen. Daardoor betaalt men nu sociaal tarief dat hoger is dan vast tarief onder het vorig contract.’
2) Extra btw-verlaging (6%) op gas tot eind september
‘Een kleine verlichting in de factuur voor iedereen, maar dus ook een ‘vlakke maatregel’, waar ook hoge inkomens van profiteren en mensen die wel nog een voordelig contract hebben. Hierdoor zal bovendien indexering van lonen en uitkeringen verder vertraagd worden (zie ook dit artikel). Dat betekent koopkrachtverlies voor onder meer gepensioneerden en werklozen.’
3) Stookoliekorting van 200 euro
‘De impact hiervan is relatief beperkt aangezien stookolieprijzen ook hoge toppen scheren. Deze maatregel is vooral genomen om wie met stookolie verwarmt ongeveer dezelfde financiële tegemoetkoming te geven als wie met gas verwarmt. Vaak zijn dit ook wel mensen uit een meer kwetsbare groep.’
4) Verlaging accijnzen op benzine en diesel
‘Te verdedigen, aangezien gezinnen die niet over een bedrijfswagen met tankkaart beschikken en afhankelijk zijn van hun auto voor noodzakelijke verplaatsingen de voorbije weken geconfronteerd werden met bijkomende kosten bovenop de hoge gas- en elektriciteitsprijzen.’
Ook de Vlaamse regering nam enkele maatregelen:
5) Verhoging premies renovatiewerken
‘Hier is aandacht voor lagere inkomens, zij krijgen 50 procent terug via premies (met plafond op 25 000 euro) in plaats van 35 procent voor wie in middenklasse zit. Voor wie niet zelf kan prefinancieren zijn premies uiteraard geen optie.’
6) Prefinanciering renovatiewerken door Vlaamse overheid tot 50 000 euro
‘Dit is een oplossing voor wie geen financiële reserves heeft, maar wel nog ruimte heeft om een lening af te betalen. Wie al veel schulden heeft opgebouwd en dus met afbetalingsplannen zit, kan of mag geen lening aangaan. De lening tot 50 000 euro is renteloos, maar er zijn wel inkomensvoorwaarden aan gekoppeld. Wie huurt is uiteraard afhankelijk van wat de eigenaar doet.’
‘Federaal schuift men duurzaamheidsdoelstellingen tijdelijk opzij’
Sam Apers, beweging.net
Dus, als besluit:
‘Federaal heeft men gekozen om duurzaamheidsdoelstellingen tijdelijk opzij te schuiven (met de btw-verlaging op gas, accijnzen verlagen op benzine en diesel, stookoliecheque) omdat er iets moest gebeuren om facturen te verlichten. De impact blijft wel relatief beperkt, want probleem zit bij – irrationele – hoge prijzen op internationale energiemarkt. De oplossing op lange termijn is, zowel naar betaalbaarheid als duurzaamheid, een energiemix waarin hernieuwbare energie een centrale plaats inneemt en fossiele brandstoffen geen plaats meer hebben. De vraag is welke keuzes men in de onderhandelingen over de kernuitstap komende dagen zal maken.’
‘Vlaams heeft men met verhoogde premies en lening stapjes gezet om facturen op langere termijn te verlichten door renovaties extra te stimuleren, maar is er veel meer nodig om de renovatiegraad van Vlaamse woningen op te krikken. Oplossingen zijn nodig voor wie niet met premies en leningen kan geholpen worden. Meer aandacht en middelen voor collectieve oplossingen (denk aan collectieve renovaties, energiedelen, warmtenetten) en ook herbekijken premiesysteem in die optiek zijn nodig, net als nog sterker inzetten op ontzorging.’
