Waarheen met ons kernafval?

Om op deze vragen een antwoord te formuleren startte de Koning Boudewijnstichting in 2023 een breed maatschappelijk debat met alle betrokken partijen, deskundigen, maar ook met middenveldorganisaties en de bevolking. Wat zijn de volgende beslissingen die moeten worden genomen? Wie neemt deze beslissingen? Kunnen ze teruggedraaid worden en wanneer? Hoe kiezen we een of meer sites voor deze berging? Hoe gaan we die installaties voor meerdere eeuwen controleren? Het zijn allemaal vragen die tijdens het maatschappelijk debat aan bod zullen komen. De verwachting is dat dit nog wel enkele decennia in beslag zal nemen en dat een effectieve diepe berging nog niet voor morgen zal zijn.

In de Kempense klei?

Hoogactief afval ontstaat bij de productie van elektriciteit in kerncentrales, bij onderzoek en bij medische of andere nucleaire toepassingen die onze samenleving op dit moment draaiende houden. Het beheer van dat afval op langere termijn is een uitdaging die ons allen aangaat. Maar natuurlijk zal het debat in de Kempen wat nadrukkelijker worden gevolgd. Zo werd de eerste kernreactor van ons land in de jaren 60 gebouwd in Mol en is er nu al een opslagplaats voor laag- en middelactief kortlevend afval op site in Mol en Dessel. Uit het onderzoek van HADES, het ondergrondse laboratorium in Mol, is nu ook gebleken dat de laag Boomse klei diep onder Mol zeer geschikt is om langlevend afval te bergen. Het is dus zeker mogelijk dat naast laag- en middelactief afval ook langlevend afval in de toekomst in onze regio geborgen wordt.

Frederik Loy is schepen van Nucleaire Zaken in Mol en voorzitter van de Regionale Nucleaire CoördinatieCel: ‘De bevraging Nu voor Morgen die de Koning Boudewijnstichting opstartte is inderdaad niet toegespitst op één specifieke locatie. Het hele Belgische grondgebied blijft daarmee in het vizier als toekomstige bergingslocatie. Wat ik echter wel onthouden heb uit de diepe geothermie boringen in onze regio, is dat je hier in de Kempen blijkbaar heel snel én heel diep kan boren. De Antwerpse maar ook de Limburgse Kempen zouden beter met wat verhoogde aandacht naar dit dossier kijken.’

Bij Jef Deckx, ACV-militant en betrokken bij STORA, het lokale Desselse partnerschap dat de nucleaire activiteit in het belang van de bevolking van dichtbij opvolgt, horen we eenzelfde geluid: ‘dat de gemeente Dessel de berging van het laagactief kortlevend afval op haar grondgebied heeft aanvaard, betekent niet dat ze ook kandidaat is om het hoogactief langlevend afval te bergen. Wel is het onmiskenbaar zo dat onze gemeente op een of ander manier betrokken zal zijn, al is het maar omdat al dat afval nu al in Dessel ligt opgeslagen.’

Simulatietekening van de ondergrondse berging van nucleair afval.